الشيخ المفيد ( مترجم : محمود مهدوى دامغانى )
42
الجمل ( نبرد جمل ) ( فارسى )
خداوند در آيهء 57 سورهء احزاب مىفرمايد : « همانا كسانى كه خدا و پيامبرش را آزار مىدهند خداوند آنان را در دنيا و آخرت لعنت مىكند و براى آنان عذابى خواركننده فراهم ساخته است . » نظير اين احاديث كه همگى دلالت بر صحت رفتار على ( ع ) و خطاى مخالفان او دارد بسيار است و اگر بخواهيم همه را نقل كنيم طولانى مىشود و سخن به درازا مىكشد و به خواست خداوند متعال همين مقدار كه گفته شد براى غرض و مقصود ما كافى است . نظرى دربارهء نصوص اگر كسى بگويد ، چگونه اين اخبار را كه خبر واحد است و از اخبار متواتر نيست و احتمال دارد كه كسى آن را ساخته و پرداخته باشد مورد اعتماد و ملاك عصمت على ( ع ) قرار مىدهيد ؟ و چه تفاوتى ميان شما و مخالفان شما وجود دارد ؟ زيرا آنان هم از پيامبر ( ص ) اخبارى در فضيلت فلان و به همان و معاوية بن ابى سفيان روايت مىكنند ، به او گفته مىشود ، اخبارى كه مخالفان ما در بيان فضيلت كسانى كه نام بردى نقل كردهاند ، دو نوع است ؛ يك نوع آن رواياتى است كه هر چند ما منكر صحت آن نيستيم ولى هيچ كس از ما آن را نقل نكرده است و مخالفان ما فقط خودشان آن را آوردهاند ، و حال آنكه فضايل و مناقب على ( ع ) را - كه ما نقل كردهايم - آنان هم نقل كردهاند ، ولى آن را آن گونه كه خواستهاند تعبير كردهاند و در معنى كردن آن مرتكب خطا شدهاند ، و نوع دوم اخبارى است كه به عقيدهء ما بدون ترديد باطل است و دلايل ما در مورد بطلان آن اخبار چنان واضح است كه بر اهل بينش و خرد پوشيده نيست . بنا بر اين ، اين گونه رواياتى كه ما يقين به بطلان آن داريم و دربارهء صدق و صحت راويانش ترديد داريم چگونه قابل مقايسه با رواياتى است كه ما دربارهء فضايل على ( ع ) نقل كردهايم و مورد قبول مخالفان ماست و تسليم آن شدهاند و در كتابهاى خود آوردهاند و در مورد هيچيك از راويان آن طعنى نزدهاند ؟ و همانطور كه قبلا گفتيم ، مخالفان ما به صحت آن روايات معتقدند و آن را نقل كرده و امانت راويان آن را پذيرفتهاند . وانگهى قاعده بر اين است كه در احتجاج و جدل ، اقرار به صحت آنچه كه از طرف مقابل نقل مىكند ، موجب شبهه و ترديد در صحت گفتار خود انسان است ، زيرا در اين صورت درستى ادعاى مذكور را پذيرفته ولى معنى آن را با عقيدهء خود تعبير و تفسير مىكند و همين اقرار به صحت گفتار طرف مقابل ، موجب سستى