اعتقاد داشته‌اند كه به قصد قربت و نيت خالص و پس از كمال بررسى همه جانبه فقط براى رضاى خدا و خونخواهى عثمان - كه از ديدگاه آنان مظلوم كشته شده است - جنگ مىكنند و معتقد بوده‌اند كه عثمان بدون گناه و به ناحق كشته شده است و آنان چاره‌اى جز آنچه كرده‌اند ، نداشته‌اند و از اين دو گفتار به ظاهر چنين نتيجه گرفته مىشود كه هر يك از اين دو گروه كردار خود را صحيح و مقرون به صواب مىدانسته و عمل گروه ديگر را باطل ، و خود را صحيح و مقرون به صواب مىدانسته و عمل گروه ديگر را باطل ، و خود را رستگار و گروه مقابل را گمراه مىپنداشته است . البته امير المؤمنين على ( ع ) در اين مورد صريح بود و كسانى را كه با او جنگ كرده بودند به مكر و پيمان‌شكنى وصف مىكرد وانگهى مىفرمود كه پيامبر ( ص ) به او دربارهء جنگ كردن با آنان فرمان داده و جهاد با ايشان را بر او واجب كرده است . ولى از سوى مقابل چنين چيزى در مورد او اظهار نشده است و هيچ عيبى و منقصتى اظهار نداشته‌اند ، اگر چه معلوم است كه در انديشهء خود ، او را تخطئه مىكرده‌اند و در مورد مقاومت آن حضرت براى حفظ حكومت و واگذار نكردن انتخاب خليفه به شورى و تسليم نكردن قاتلان عثمان به ايشان ، معترض بوده‌اند و مىپنداشته‌اند كه على ( ع ) از انجام حق و صواب به اعتقاد ايشان خطا كرده و لغزش داشته است . سعد بن ابى وقاص ، عبد الله بن عمر ، محمد بن مسلمهء انصارى ، اسامة بن زيد و امثال ايشان كه معتقد به خوددارى از شركت در اين جنگ بودند ، امير المؤمنين على و حسن و حسين ( ع ) و محمد حنفيه و ديگر اعقاب ابى طالب و همهء پيروان على ( ع ) - اعم از بنى هاشم و مهاجران و انصار و معتقدان به يارى دادن على ( ع ) - را به اشتباه و خطا و بدعت متهم مىكنند و در مورد عايشه و طلحه و زبير و همفكران ايشان كه به خود اجازهء جنگ با امير المؤمنين را مىدادند ، همين عقيده را دارند كه آنان از حق و صواب بركنارند و در حلال دانستن ريختن خون مسلمانان اهل بدعتند . از ايشان در مورد هيچ‌يك از دو گروه بيش از اين نقل نشده است و هيچ طرف را به فسق و تباهى نسبت نداده و آنان را با وجود شركت در جنگ و كشتار از دايرهء ايمان خارج ندانسته‌اند . اختلاف عقيدهء فرقه‌ها اختلافى كه دربارهء جنگ جمل وجود داشته بعدها شاخ و برگ بيشترى پيدا كرده و كسانى كه به پندار خود سنى و اهل سنت‌اند عقايد گوناگونى را اظهار