الشيخ الصدوق ( مترجم : غفارى )
30
ثواب الأعمال وعقاب الأعمال ( فارسى )
كردن بيشتر است ، و هر كس صد مرتبه « سبحان اللَّه » بگويد أفضل است از بردن صد قربانى در حجّ ، و هر كس صد مرتبه « الحمد للَّه » بگويد افضلست از فرستادن صد اسب زين دار ، دهنه دار ، ركاب دار ، در راه حق ، و هر كس صد مرتبه « لا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ » بگويد عمل او در آن روز از تمام مردم افضل است مگر كسى كه زيادتر گفته باشد ، آنگاه امام فرمود : اين بيانات به گوش ثروتمندان رسيد ، آنان نيز اين اعمال را بجا آوردند پس فقرا بار ديگر نزد پيغمبر اكرم صلّى اللَّه عليه و إله و سلّم آمدند ، و گفتند يا رسول اللَّه آنچه را در ثواب اين اذكار فرموديد به گوش اغنيا رسيد ، و آنان اين ذكرها را گفتند ، حضرت فرمود : اين ثوابها فضل و عطاى الهى است ، و به هر كس كه بخواهد عنايت ميفرمايد و خداوند صاحب فضل و رحمت بزرگى است . شرح : از اين حديث شريف استفاده مىشود : كه خداوند متعال به بندگان خود گاهى اجر و ثواب استحقاقى ( كه خودش جزاى عمل خير قرار داده و وعده فرموده ) ميدهد مانند اجر بنده آزاد كردن و صدقه دادن و غير آن ، و گاهى اجر و ثواب تفضّلى است كه باستحقاق نيست ، و وعده قطعيّه هم نداده ، مانند موردى كه كسى مال ندارد تا بندهاى آزاد كند ، و يا صدقهاى بدهد خداوند ارحم الراحمين همچه بندهء دل شكستهء خواهان اين عبادات را كه وسيله مالى ندارد تاخيرى بجاى آورد ، از اين اجرها محرومش نميكند ، بلكه با يك عمل مختصر ، و گفتن فلان ذكر صد برابر اجر ميدهد ، ولى اگر ثروتمندان اقدام به اين اذكار بنمايند ، صد در صد معلوم نيست كه اين ثوابها عايد آنها شود ، بلكه فضل و رحمت الهى است