محمد حسينى همدانى نجفى
16
درخشان پرتوى از اصول كافى ( فارسى )
هم چنانچه ساير مقامات علمى و شهودى كبريائى ثابت و مستقر و غير قابل تحول و تبدل است همچنين موجود طبيعى با اينكه بر اساس تحول و بطور تجدد امثال است ولى بر حسب مقامات علمى و شهودى . و نيز بر حسب صفت قيوميت حق سبحانه همه آنها بطور ثابت و مستقر و معلوم و مشخص هستند و ايهام و ابهام نسبت بمقام كبريائى مفهوم ندارد اين مقام وجود طبيعى كه بر اساس تحول و تجدد امثال و احوال است كه دو لحظه ثبات و قرار براى موجودات طبيعى نخواهد بود مع ذلك در علم شهودى كبريائى ثابت و مستقر و معلوم و مشخص خواهند بود و از ازل تا ابد همه موجودات تدريجى در علم حق سبحانه ثابت و مستقر و مشخص و غير قابل تحول و زوال هستند زوال و تحول موجودى بطور كلى در علم ربوبى مفهوم ندارد هم چنانچه تحول سايه و ظل بقياس شاخص مفهوم ندارد بالاخره در مقام قيوميت قاهره تبدل و تحول و زوال و فناء در موجودات امكانى مفهوم ندارد . و همه موجودات طبيعى و ساير مقامات علمى و شهودى و عوالم امكانى همه و همه در حيطه علم شهودى عنائى ازلى حق سبحانه ثابت و باقى بوده و تا ابد خواهند بود و مفاد جمله و ( عِنْدَهُ أُمُّ الْكِتابِ ) نيز تصريح به آنست كه همه موجودات و اشياء امكانى كه در خزائن الهى و ام الكتاب است در حيطه شهود علمى و قيومى حق سبحانه و جزء علم عنانى خواهد بود . هم چنان كه اشياء و موجودات جهان از نظر مقام علمى و شهودى حق سبحانه داراى مقامات چندى است همچنين انسان داراى مقاماتى از وجود خواهد بود . از جمله موجودات جهان طبع وجود انسانى است كه در عوالم چندى موجود است بعض از آنها اشرف و اعلى خواهد بود از ساير موجودات آن بعضى انسان طبيعى است و بعض ديگر انسان نفسانى است و بعضى از آن انسان عقلى