عقل و خيال و حس مرتبط انفكاك پذير نيستند باتضاد آنها با يك ديگر ارتباط ذاتى نيز ميان آنها يعنى عقل و حس و خيال ثابت و برقرار است هم چنان كه بشر عادى از محصول بطور صعودى بوجود عقلانى مىرسند همچنين و به همين قياس ارواح قدسيه از وجود عقلانى و ملكوتى و عقل فعال از مقام عالى تنزل نموده نيروى تخيل و حس و محسوس خارجى را مىنمايد اين شرح و تفصيل در باره علم و احاطه ارواح قدسيه است بموجودات جهان طبع . و خلاصه‌ى ما رأيت شيئا الا و رأيت اللَّه قبله و معه آنست كه موجودات طبع از نظر ارواح قدسيه حيات و ادراك و ثبات خواهد بود زيرا از مقام عالىتر از جهان طبع بموجودات نظر ملكوتى و قدس افكنده‌اند زيرا نظر و تابشى نور وجود كه علم و حيات و ادراك و شعور است به نظر دقيق ملكوتى مشاهده نموده‌اند و ارواح قدسيه با بدن عنصرى خودشان با عقل فعال ارتباط مىيابند يعنى ارتباط با عقل فعال سبب نمىشود كه روح تجرد داشته باشد و از بدن عنصرى جدا و گسيخته باشد بلكه ارواح قدسيه در اين جهان با بدن عنصرى خود به نظر ملكوتى موجودات جهان نظر نمايند زيرا عقل فعال آنان ارتباط كامل با نيروى تخيل و حس مشترك و حواس ظاهرى آنان خواهد داشت . اين است مفاد كريمه ما هذِهِ الْحَياةُ الدُّنْيا إِلَّا لَهْوٌ وَ لَعِبٌ كه به نظر بشر عادى اين چنين لهو است ولى به نظر ملكوتى ارواح قدسيه و ذوات ظاهره حيات دنيوى و موجودات جهان را حىّ و ادراك و شعور ثابت مىيابند به شرحى كه گذشت . و اما بيان وَ إِنَّ الدَّارَ الْآخِرَةَ لَهِيَ الْحَيَوانُ عالم آخرت كاملترين نظام امكانى است و همه مواد نيروها بظهور و فعليت برسند از جمله رابطه شيئى موجودات با ساحت كبريائى به حد نهايت ظهور رسيد باينكه مفاد لِمَنِ الْمُلْكُ الْيَوْمَ لِلَّهِ الْواحِدِ الْقَهَّارِ است يعنى قدرتى فرمانروا و تأثير نخواهد داشت جز اراده قاهره كبريائى هيچ يك تأثيرى از آن ظاهر نمىشود جز اراده قاهره كبريائى .