از جمله موهبت نيروى اراده و مشيت قاهره بهر يك از ساكنان جوار رحمت است كه زياده بر توان تصور است باينكه هر گونه نعمتهاى زياده بر تصور كه براى هر يك از ساكنان رحمت آماده شده مقهور مشيت قاهره هر يك از آنان خواهد بود كه هر چه را بخواهد و اراده نمايد بيدرنگ براى او آماده باشد . و هنگام كه بشر پس از سير و سلوك معنوى و عقيدتى و جوارحى و خلقى لا محاله در آستانه مرگ قرار خواهد گرفت و از نظر اينكه روح بشرى از مقام رفيع و از رشحات و فيوضات ساحت قدس ربوبى است خواه ناخواه بايد باصل خود باز گردد و بعوالم ديگر انتقال بيابد و دوره تعلق روان به بدن عنصرى بشر فقط به منظور تكامل وجودى و استكمال و استقلال وجودى روح است و قبل از تعلق روح و نفوس بشرى به بدن عنصرى گرچه در مقام رفيع وجود ظلى و موقعيت نورانى داشته ولى بطور كامل استقلال و شخصيت حقوقى و ذاتى در پيشگاه قدس ربوبى بدست نياورده . و بطور يقين نزول روح و تعلق آن به بدن عنصرى سير كمالى و استكمالى و استقلالى بوده و هيچ يك نيز از شئون ذاتى و حيطه اختيار بشر نخواهد بود جز سير و سلوك عقيدتى و اعمال جوارحى و خلقى كه بر اساس ظهور نيروى اراده و رشد روانى و ذاتى و نهفته خود بوده باشد . بدين نظر است كه بشر به صورت مختار است ولى سيرت و نهفته او در سير و سلوك خود اضطرارى خواهد بود زيرا حركات او ارادى است ولى اراده و خواسته او درونى و نهفته خود او است و نسبت به خود و خواسته خود مضطر خواهد بود . با توجه به اين نكته كه هر حركت و سير و سلوكى كه در زمان زندگى خود به آن اقدام نمايد سياحت كبريائى از ازل بر همه آنها احاطه علمى داشته و دارد بدين نظر ساحت ربوبى همه آنچه را كه بشر در دنيا براى خود نخواهد و برگزيند همه آنها را براى هر فردى خواهد خواست .