محمد حسينى همدانى نجفى
61
درخشان پرتوى از اصول كافى ( فارسى )
متجدد هر يك از نيروهاى درونى و نيروهاى فاعل قائم و وابسته باراده قاهره خواهند بود با توجه باينكه همه نيروها از جمله لوازم تشخص فعل صادر از فاعل بوده و مورد قضاء و تقدير ساحت كبريائى قرار گرفتهاند و از جمله ركن بارز و مبدء صدور فعل از فاعل همانا نيروى داورى و ترجيح فعل و يا ترك آنست كه تشخص فعل و يا ترك به آن آميخته است بالاخره فعل صادر از فاعل را با قيد اختيار خواسته و مورد قضاوت و تقدير مقام قدس قرار گرفته است زيرا در آن مقام شامخ اهمال و ابهام مفهوم ندارد قوله ( ع ) : فيها الحق التى بينهما لا يعلمها الا العالم او من علمها اياه العالم : مبنى بر تفسير جمله متصله منزلة بينهما است و بيان آنست كه فعل صادر از فاعل موجود ربط ميان دو نيروى ثابت كه به دو طرف ارتباط دارد و امرى است به حق و تحقق يافته است كه از طرفى ربط به مباشرت فاعل و بمبادى درونى و بيرونى او دارد در عين حال عين ربط باراده قاهره خواهد بود . و بعبارت ديگر فعل صادر از فاعل موجود خارجى و ثابت انقلاب ناپذيرى است كه قوام آن وابسته به دو طرف است و ميان دو نيرو تحقق يافته و صورت گرفته است و آن دو نيرو نيز يك سنخ نيستند نيروى مباشرت فاعل ربط محض و از شئون نيروى غيبى و قيوم و اراده قاهره مىباشد . بالاخره فعل صادر از فاعل كه در نظام وجود تحقق يافته و ثابت و انقلاب ناپذير است عبارت از موجود و پديدهاى است كه ميان دو نيرو تحقق يافته و وابسته به دو طرف است يكى مباشرت فاعل و مبادى درونى و برونى فعل او از جمله نيروى اختيار و ترجيح و داورى فاعل و ديگر نيروى غيبى كه قيوم فاعل و فعل و همچنين قيوم مبادى آنست و اين دو نيرو طولى و محصول آن فعل صادر است . قوله ( ع ) : ( لا يعلمها الا العالم او من علمها اياه العالم ) : بيان رمز فعل صادر از فاعل مختار است كه امر حادث و پديدهاى كه به صورت