بود و گناهان و معاصى به خود او استناد دارد و منافات ندارد از نظر اينكه تمام شئون وجودى فاعل مختار و صفات نفسانى و روانى او ظهورى از تقدير ساحت كبريائى باشد ولى بطور تبعى و از نظر آزمايش خواهد بود يعنى تمام شئون نفسانى و روانى فاعل مختار مورد قضاء و تقدير كبريائى قرار گرفته به شرحى كه اشاره شد به منظور اينكه نيروها و نعمتها را بصلاح حقيقى خود به كار ببرد و به مقصد نائل شود ولى از نظر آزمايش چنانچه فاعل مختار بر اساس قوه واهمه و تمايلات نفسانى به غير صلاح حقيقى خود نيروهاى و نعمتهاى بىشمار خود را صرف نمايد ميتواند و اين معناى غرض تبعى از نعمتها است . در اين صورت فاعل مختار كه از قوه واهمه و خيال بىپايه خود پيروى نموده و آن را صلاح موهومى پنداشته و به آن اقدام نموده مورد ملامت قرار خواهد گرفت و ضرر آن عمل نيز گريبانگير او خواهد بود بدين وسيله شقاوت او بظهور خواهد رسيد . و زياده توضيح آنكه اراده و ساير قواى و نيروهاى نفسانى فاعل مختار در طول اراده قاهره خواهد بود يعنى ساحت كبريائى از ازل اين چنين صحنه‌اى را خواسته و قضاوت و تقدير فرموده باينكه با همه خصوصيات بىنهايت و لوازم تشخص آن كه فاعل مخصوص در مكان خاص به عمل مخصوص اقدام نمايد با ميل و اراده خود او و همه ظهورى از خواسته كبريائى هستند و محال است موجودى بهره‌اى از وجود داشته باشند بدون اينكه ساحت كبريائى آن را بمشيت قاهره خود نخواسته و در آن باره قضاوت و تقدير نفرموده باشد و از هر جهت اهمال و يا ابهام در قضاوت و يا در تقدير مقام كبريائى محال است و اراده فاعل مختار معلول و در طول اراده قاهره است و محال است كه اراده فاعل مختار مخالف با اراده قاهره باشد . زيرا معلول با علت خود مخالفت نخواهد داشت با توجه اينكه اراده فاعل در طول اراده قاهره است يعنى حق تعالى خواسته كه فاعل مخصوص با اختيار و ساير