وحدت حقيقى است و منزه از مثل و مانند و مبرى از شبيه و از ضد و از ند است و منزه از وحدت عددى خواهد بود . مرتبه كامل ايمان و توحيد آنست كه با اينكه آثار و نشانه‌ها را مشاهده مىنمايد جز ساحت كبريائى در قلب خود خطور ننمايد و به همه موجودات با كثرت بىنهايت آنها از نظر اينكه جامع آنها وجود و هستى است آنچنان ببيند و انواع و ماهيات مختلف را كه بهره‌اى از وجود ندارند فقط نور هستى است كه بالذات تحقق پذير است . حقيقت واحده داراى درجات و مراتب بىشمار خواهد بود و ماهيات هرگز بهره‌اى از هستى ندارند و حقيقت وجود و هستى با صرافت و وحدت ذاتى آن مثل و شبيه و ضد نخواهد داشت و وحدت عددى متحصل از وحدت نوع و فصل و يا جنس است ولى وحدت وجود و هستى وحدت حقيقى كه مثل و مانند و ضد نخواهد داشت بلكه وحدت حقيقى است كه در اثر ماهيات مختلف و گوناگون حدود و امتيازاتى خواهد يافت و آثار آنها مختلف خواهد بود يعنى در اثر اينكه وجود كه توأم با ماهيتى از ماهيات شود لا محاله سبب تفاوت اثر از ساير وجودات خواهد شد . بالاخرة حقيقت وجود كه از ساحت كبريائى افاضه مىشود حقيقت و نور هستى واحدى است كه همه موجودات را فرا ميگيرد و در هر مورد توأم با ماهيت خاصى خواهد بود كه حد وجود و حكم آن ظاهر مىشود . در صورتى كه اثر نيز از وجود است كه توأم با ماهيتى بوده است و ماهيت نيز حد وجود يعنى امر عدمى و نقصى است كه سبب تشخص وجود از ساير وجودات خواهد شد و اعدام و نقائص كه لازم ماهيات است نيز هرگز بهره‌اى از وجود نخواهند داشت و جامع همه موجودات صرافت وحدت ذاتى است كه نه مثل و نه ضد دارد و نه شبيه خواهد داشت و حقيقت وحدت وجود كه داراى مراتب و مقامات بىشمار غير از وحدت عددى است كه در اثر وحدت نوعى و جنسى صورت ميگيرد .