بر موجودات و بر صحنه امكان باشد و در اثر عقل اول كه مخلوق شريف است احاطه بيابد . نظر صحيح آنست كه علم فعلى ساحت كبريائى بما سواى قدس خود در مرتبه ذات و عين ذات كبريائى است و علم ازلى و قبل از ايجاد است و حقيقت آن علم اجمالى و عين علم تفصيلى است و علم بموجودات امكانى در مرتبه وجود و ذوات آنها و خارج از ذات ساحت كبريائى است و آن علم فعلى حال ايجاد و بعد از ايجاد است و حضورى و صورت نورى بسيط كه از شئون و لوازم ذاتى كبريائى است و نيز علم پروردگار بما سواى از موجودات در مرتبه ذات و علم فعلى ازلى و قبل از ايجاد است و علم اجمالى كه بتبع علم بذات كبريائى است خواهد بود . وجود واجب تعالى بر معلومات و آفريده‌هاى صحنه امكانى كمال احاطه و شهود حضورى دارد چه قبل از ايجاد در مرتبه كبريائى خود و چه پس از ايجاد مخلوقات در مرتبه معلولات و مخلوقات بتبع علم بذات قدس خود زيرا كه ساحت او صرف وجود و واجد كمالات ذاتى و وجوبى و عين ذات او است و موجودات مادى در حيطه شهودى ساحت كبريائى قرار مىگيرند بتناسب قدس ذات و حضور صورتهاى موجودات نظام امكانى از شئون ذات كبريائى مىباشد و موجودات بوجود نورى وحدانى مسطوره‌اى نازل از علم فعلى و شهودى او است . علم فعلى ساحت كبريائى بفعل و آثار امكانى خود در ازل عبارت از علم حضورى بموجودات و استحقاق آنها است از نظر اين كه سبب تام و واجب و ذات كبريائى مبدء كمال معلولات بطور اعلى و اشرف مىباشد . و علم و احاطه او به همه موجودات عين علم بذات كبريائى است نه بعلم ديگر و به همين وحدت حقيقى احاطه شهودى به همه موجودات خواهد داشت و كثرت بىنهايت معلومات و مقدورات ساحت او كثرت عددى كه عارض قدس او شوند و يا صورت علمى آنها سبب تركيب در ذات قدس گردد نخواهد بود بلكه كثرت