محسن ناجي نصرآبادى / ابوالقاسم نقيبى

590

فيضنامه ( فارسى )

داشته 1 و مدّتى عهده‌دارى منصب قضا قم نموده و چنان كه از عبّاسنامه و مآخذ ديگر برمىآيد نزد شاهان صفوى نيز مقرّب و محترم بوده است . شرح حال او به اجمال و تفصيل در بسيارى از مصادر آمده است كه نام بيشتر آنها را در مقدّمهء كتاب كليد بهشت او ( چاپ تهران ، 1315 ) مىتوان ديد . او نزد چند تن از حكما و عرفا بزرگ از جمله ملّا محسن فيض كاشانى ( محمّد بن مرتضى ، درگذشتهء 1091 ، حكيم عارف فقيه مفسّر محدّث ، از بزرگترين دانشمندان شيعه در قرن يازدهم ، نگارندهء كتابهاى بسيار در رشته‌هاى گوناگون معارف اسلامى ) درس خوانده و نسبت به وى سخت ارادت مىورزيده و رسالهء روح الصلاة خود را كه نخستين رسالهء « اربعينات » اوست به نام همو نگاشته است ( روضات 4 : 11 چاپ جديد . الذريعه 1 : 435 . فهرست مشكوة 3 : 2124 . مقدّمه كليد بهشت ) . بر همين اساس در آغازى كه مىخواسته پا در طريق عرفان و سلوك گذارد نامه‌اى به وى نوشته و از او دستور خواسته است ، و فيض طىّ پاسخى لطيف آداب سير و سلوك و خصائص سالكان راه حق را بيان كرده و از آنكه او در اين مسير افتاده اظهار خرسندى نموده است . اين هر دو نامه - به ضميمهء نامه‌اى ديگر كه قاضى پس از دريافت پاسخ فيض براى او فرستاده - ضمن مجموعهء مكاتيب فيض در جنگ شمارهء 4602 دانشگاه ( كه در فهرست مخطوطات آنجا 14 : 3530 - 3534 و فهرست منزوى 2 : 1069 و 1444 وصف شده ) آمده است كه اينك آن هر سه را در اينجا مىبينيم . نامهء نخستين از قاضى سعيد است به فيض ( صص 356 - 359 ) جنگ ياد شده و عنوان آن در مجموعهء مكاتيب مزبور چنين است : « كتب الفاضل الاديب السديد ميرزامحمّد سعيد الى العارف الربّانى العمّ الالهى 2 فى شهور سنة 1055 . . . » . دومين نامه پاسخى است كه فيض به دو داده و در صفحات 341 - 348 جنگ مزبور آمده است . نامهء سوم نيز همان است كه قاضى پس از دريافت پاسخ فيض نوشته و متن آن در صفحات 359 - 361 همان جنگ ديده مىشود . 3 در نقل متنها يكى دو مورد با ترديد خوانده شده كه با نشان سؤال مشخّص است . مدرّسى طباطبايى