سفرهاى علمى فيض فيض در كاشان متولد شده است ؛ چنانچه خود به آن تصريح كرده است . « 1 » در كاشان نزد دايى خويش مرحوم نورالدين محمّد به يادگيرى تفسير ، حديث ، فقه ، اصول ، عربيت و منطق پرداخت . « 2 » در بيست سالگى براى ادامه تحصيل به اصفهان شتافت و در آنجا رياضى و غيره آموخت ، لكن به دنبال كسب علوم باطن بود كه در مراكز علمى رسمى اصفهان چندان از آن خبرى نبود . به همين جهت تصميم بر رفتن به شيراز و استفاده از كلاس سيد ماجد بحرانى ( م 1028 ) گرفت . برخى از بستگان « 3 » فيض كه سرپرستى فيض را بر عهده داشت ( زيرا پدرش فوت كرده بود ) بااين سفر چندان موافق نبوده است و چون اصرار فيض را مىبيند قرار بر استخاره و تفأل به قرآن مىگذارند . چون قرآن را مىگشايند آيهء « نفر » « 4 » ظاهر مىگردد كه صريح‌ترين آيات قرآنى در مورد سفر علمى است . علاوه بر آن به ديوان امام على عليه السلام تفأل مىزنند . ابياتى « 5 » كه صراحت در رفتن دارد ظاهر مىگردد و فيض تصميم خود را قطعى مىكند .

--> ( 1 ) . ده رسالهء فيض ، ص 59 و 281 . ( 2 ) . منابع آن در آغاز همين فصل آمده است . ( 3 ) . گرچه در زهر الربيع ، ص 326 و لؤلؤة المرجان ص 130 از پدرفيض به عنوان سرپرست وى ياد شده است‌ولى ظاهراً اشتباه است . مراد عمو يا دايى فيض است زيرا پدر فيض در اين زمان فوت كرده بود . ( 4 ) . فَلَوْ لا نَفَرَ مِنْ كُلِّ فِرْقَةٍ مِنْهُمْ طائِفَةٌ لِيَتَفَقَّهُوا فِي الدِّينِ ؛ چرا از هر گروهى از مؤمنان ، عده‌اى براى فراگيرىدين سفر نمىنمايند ؟ ( التوبة / 122 ) . ( 5 ) . تغرّب عن الاوطان فى طلب العلى * و سافر ففى الاسفار خمس فوائد تفرج همّ و اكتساب معيشة * و علم و آداب و صحبة ماجد زهرالربيع ، ص 326 ؛ لؤلؤة البحرين ، ص 130 .