فيض كيست ؟ محمد بن شاه مرتضى بن شاه محمود كاشانى ، ملقّب به « محسن » و « فيض » و متخلص به « فيض » ، از علماى بزرگ قرن 11 هجرى است كه در 14 صفر 1007 ه . ق . متولد شده است . « 1 » محل تولد وى به تصريح خودش ، شهر كاشان است . « 2 » لقب فيض را از استاد و شوهر خاله و پدرزن خود ، مرحوم ملاصدرا شيرازى ( م 1050 ق . ) دريافت كرده است ، همچنان كه ملاصدرا داماد ديگر خود به نام ملا عبدالرزاق لاهيجى ( م 1072 ق . ) را فياض ناميده است . « 3 » با آنكه فيض در كاشان متولد شده است ، لكن شاگرد او ، مرحوم سيد نعمت اللّه

--> ( 1 ) . طبقات اعلام الشيعه ، ج 5 ، ص 491 ؛ هديّة ذوى الفضل و النهى ، ص 9 ؛ فيوضات الفيض ، ص 17 ، به نقل از علم الهدى فرزند فيض در كتاب « المواليد والوفيات » ؛ مستدرك الوسائل ، ج 3 ، ص 421 . ( 2 ) . رسالهء « الاعتذار » چاپ شده در مجموعهء « ده رسالهء فيض » ، ص 281 و رسالهء « شرح صدر » ، در همان مجموعه ، ص 59 . ( 3 ) . قصص العلماء ، ص 323 ؛ روضات الجنات ، ج 6 ، ص 100 .