علي محمد ميرجليلى
281
وافي ( مبانى و روشهاى فقه الحديثى در آن ) ( فارسى )
صوت ) مىدانند و كسانى كه غناء را مطلقا تحريم كردهاند ، آن را به معناى صوت لهوى ( صوت همراه با آلات لهو و يا سخنان لهو و بيهوده و باطل ) گرفتهاند و صداى بلند را اگر همراه با باطل نباشد ، موضوعاً از غناء خارج مىدانند . بنابراين نزاع لفظى است . « 1 » ب - دربارهء وجوب نماز جمعه بين متأخرين چند نظريه وجود دارد : 1 - وجوب تعيينى مطلقا . 2 - وجوب تخييرى در زمان غيبت معصوم عليه السلام و وجوب تعيينى در عصر حضور . 3 - حرمت اقامهء نماز جمعه در عصر غيبت 4 - حرمت اقامهء جمعه بدون اذن از امام معصوم ، خواه در عصر غيبت يا در عصر حضور . مرحوم فيض بعد از نقل روايات باب ، بر وجوب عينى و تعيينى نماز جمعه تأكيد مىورزد و آن را مقتضاى اخبار و روايات مىداند و متذكّر مىشود كه نماز جمعه بر همه واجب است ( به جز افراد استثنا شده ، نظير مسافر و مريض و . . . . ) و برپايى آن مشروط به حضور امام يا گرفتن اذن از حضرت نيست . قدماى اصحاب نيز همين نظر را داشتهاند و لذا مرحوم كلينى و صدوق عنوان باب روايات نماز جمعه را « وجوب الجمعه » قرار دادهاند « 2 » و مرحوم فيض نيز همين عنوان را براى اين باب انتخاب كرده است . مرحوم فيض نظريات ديگر را از متأخرين اصحاب مىداند و معتقد است كه از هيچ يك از روايات باب نمىتوان نظريهء متأخرين را برداشت نمود . برخى از متأخرين از ظاهر دو روايت « 3 » چنين برداشت كردهاند كه اصحاب خاصّ
--> ( 1 ) . ر . ك . به : الوافى ، ج 17 ، ص 222 ، حاشيهء مرحوم شعرانى . ( 2 ) . الكافى ، ج 3 ، ص 418 ؛ من لا يحضره الفقيه ، ج 1 ، ص 266 ، ط اسلاميه . ( 3 ) . الوافى ، ج 8 ، ص 1126 ، ح 7875 و 7876 . روايت زراره كه مىگويد : « حَثَّنا ابُوعَبْدِاللّهِ 7 عَلى صَلوةِالْجُمُعَةِ » و روايت عبدالملك كه امام باقر 7 به او فرمود : « مِثْلُكُ يَهْلِكُ وَ لَمْ يُصَلِّ فَريضَةً فَرَضَها اللَّهُ تَعالى . »