علي محمد ميرجليلى
253
وافي ( مبانى و روشهاى فقه الحديثى در آن ) ( فارسى )
2 - عالم ملكوت كه عبارت است از عالم مثال و خيال . موجودات اين عالم مجرّد از مادّهاند ، ولى صورت دارند . اهل اين عالم « اصحاب الميمنه » مىباشند . 3 - عالم المُلْك كه همان عالم مادّه است . موجودات اين عالم ، « اصحاب المشئمه » مىباشند . « 1 » چنان كه مىبينيم فيض در تفسير اين روايت كاملًا از مباحث و اصطلاحات فلسفى بهره مىجويد . « 2 » نمونههاى فراوان ديگرى از تفسيرهاى فلسفى در « وافى » وجود دارد كه براى رعايت اختصار به همين موارد اكتفا مىنماييم و خوانندگان را به ج 1 ، ص 52 ، 53 ، 61 ، 160 ، 337 ، 407 ، 408 ، 417 ، ، 424 446 ، 464 ، 465 ، 472 ، 478 ، 479 ، 504 و ج 4 ، ص 26 و 28 ارجاع مىدهيم . روش عرفانى از آنجا كه فيض يكى از عارفان شيعى محسوب مىشود و نزد عرفاى بزرگى چون شيخ بهائى و ملا صدرا شيرازى شاگردى كرده است و بر مبانى عرفان تسلّط كامل دارد ، در شرح برخى از روايات نكاتى عرفانى بيان كرده است . از اينجاست كه مرحوم شيخ حرّ عاملى معتقد است كه فيض در « وافى » در شرح روايات از افكار صوفيانه بهره جسته است ؛ همچنان كه آثار ديگرش نيز رنگ و بوى صوفيانه دارد . « 3 »
--> ( 1 ) . براى مطالعهء بيشتر پيرامون عالمهاى سه گانه ر . ك . به : نهايةالحكمه ، ص 315 - 323 . ( 2 ) . الوافى ، ج 3 ، ص 627 - 628 . ( 3 ) . امل الامل ، ج 2 ، ص 305 .