امام نه تنها جوانان و كودكان ، بلكه افراد هشتاد ساله را نيز به ثبت حديث ترغيب مىكرد « 1 » و گاهى روايت را از روى نوشته مىخواند « 2 » و به طور عملى ، به آموزش نگارش حديث مىپرداخت . امام حسين عليه السلام نيز در ميان گروهى از بنىهاشم و شيعيان و صحابه سخنرانى كرد و به آنها دستور داد به نوشتن حديث بپردازند . « 3 » آن حضرت نوشتن سند حديث را نيز لازم مىدانست . « 4 » امام سجاد عليه السلام روايات را به صورت تأليف يا املا بر شاگردان ، به ديگران انتقال داد . كتاب « مناسك الحج » تأليف آن حضرت است « 5 » و « صحيفهء سجاديه » املاى آن حضرت بر دو فرزندش ، زيد و امام باقر عليه السلام است . امام باقر عليه السلام نيز آن را بر امام صادق عليه السلام املاء فرمود . « 6 » امروزه نسخه‌اى از « صحيفهء سجاديه » به خطّ زيد ، در واتيكان موجود است . « 7 » امام باقر عليه السلام كتاب‌هاى زيادى داشتند « 8 » كه برخى به قلم آن بزرگوار و برخى از تأليفات ديگران بود .

--> ( 1 ) . شرف اصحاب الحديث ، ص 69 ، ح 146 . ( 2 ) . تاريخ التراث العربى ، ج 1 ، ص 129 ، به نقل از العلل ، ج 1 ، ص 104 . ( 3 ) . كتاب سليم ، ص 207 ، قوله عليه السلام « اكتبوا قولى . » . ( 4 ) . ادب الاملاء ، ص 77 . ( 5 ) . اين كتاب در بغداد به چاپ رسيده است . ( تدوين السنه جلالى ، ص 151 . ) ( 6 ) . سند صحيفه در آغاز آن آمده است . و ر . ك . به : الرجال ، طوسى ، ص 485 ، ش 53 ؛ الذريعه ، ج 15 ، ص 18 . ( 7 ) . ابن صحيفه در اطاق مخصوصى در كتابخانهء واتيكان نگهدارى مىشود و كسى را به آن راه نمىدهند . شرح و ترجمهء صحيفهء سجاديه ، ص 20 . ( 8 ) . تدوين السنه جلالى ، ص 154 .