علي محمد ميرجليلى

240

وافي ( مبانى و روشهاى فقه الحديثى در آن ) ( فارسى )

رجال ، سعى دارد يكى از آنها را با توجّه به صفات راوى بر ديگرى ترجيح دهد . و گرنه اگر در يك بحث روايتى در كتب اربعه باشد و در مقابل آن روايت معارضى نباشد و مخالف عقل و قرآن و سنّت قطعيه نيز نباشد ، آن را بدون مراجعه به سند آن مىپذيرد . مرجحات در نظر فيض همان مرجحات منصوصه‌اند كه عبارت‌اند از : 1 - صفات راوى ( عدالت ، فقاهت ، صداقت و ورع ) . 2 - شهرت روايى . 3 - موافقت با كتاب و سنّت . 4 - مخالفت با عامه . 5 - موافقت با احتياط . البته اعمال مرجح پنجم را لازم نمىداند . اگر هيچيك از مرجّحات فوق در متعارضين موجود نباشد ، فيض به تخيير معتقد است . نمونه‌هايى از ترجيح در « وافى » 1 - ترجيح با صفات راوى در شك در ركعات نماز صبح و مغرب ، رواياتى داريم كه اين شك را مبطل نماز دانسته‌اند . از طرف ديگر دو روايت از عمار ساباطى نقل شده است كه دلالت دارد شك بين ركعت دوم و ركعت سوم در نماز مغرب نماز را باطل نمىكند ، بلكه بنا را بر ركعت دوم مىگذاريم و با اضافه كردن يك ركعت نماز احتياط ، نماز را به پايان مىبريم . مرحوم فيض در توضيح روايت عمار مىفرمايد : در خصوص نماز مغرب و بروز شك بين ركعت دوم و ركعت سوم ، چون فرد نماز گزار يقين به دو ركعت دارد ، مىتوان قائل به صحيح بودن نماز او شد ، البته به اين صورت كه وى مجاز است با اضافه كردن يك ركعت نماز احتياط ، نماز را كامل كند . ( و مىتواند اين نماز را رها كرده و نماز جديدى بخواند . ) سپس مىفرمايد :