نظر پيامبر صلى الله عليه و آله را در اين زمينه جويا شد . پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود : بنويس ؛ زيرا به خدا قسم جز حقّ بر زبان نرانم . « 1 » 6 - روايات فراوانى از پيامبر صلى الله عليه و آله با تعبير « قَيّدُوا الْعِلْمَ بِالْكِتابِ ؛ علم را با نوشتن به زنجير كشيده و حفظ كنيد تا فراموش نكنيد . » رسيده است . « 2 » خطيب بغدادى اسم كتاب خود را از همين حديث گرفته و آن را « تقييد العلم » ناميده است و بخش زيادى از اين روايات را در اين كتاب جمع‌آورى كرده است . « 3 » شكى نيست كه اين روايت كتابت حديث را شامل مىشود ؛ چنان كه در احاديث ديگرى به اين مطلب اشاره شده است ؛ مثلا شخصى نزد پيامبر صلى الله عليه و آله از فراموش كردن سخنان حضرت شكايت نمود . حضرت با جمله « اسْتَعِنْ بِيَمينِكَ ؛ از دست خود كمك بگير و سخنان مرا بنويس . » او را به نگارش حديث ترغيب كرد . « 4 » براى اختصار ، سخن را در همين‌جا كوتاه كرده و خوانندگان را براى مطالعه

--> ( 1 ) . بحارالانوار ، ج 2 ، ص 147 ؛ سنن ابى داود ، ح 3646 ؛ سنن دارمى ، ج 1 ، 125 ؛ مستدرك حاكم ، ج 1 ، ص 186 و 187 ؛ تقييد العلم ، ص 80 و 81 ؛ المحدث الفاصل ، ص 366 ؛ غوالى اللئالى ، ج 1 ، ص 68 و ر . ك . به : تدريب الراوى ، ج 2 ، ص 62 ؛ شرح معانى الآثار ، ج 4 ، ص 319 ؛ كنزالعمال ، ج 10 ، ص 307 ، ح 29539 ؛ مجمع الزوائد ، ج 1 ، ص 152 ؛ جامع بيان العلم ، ج 1 ، ص 388 ؛ محاسن الاصطلاح ، ص 167 و 168 . ( 2 ) . بحار الانوار ، ج 2 ، ص 147 ؛ محاسن الاصطلاح ، ص 168 ؛ غوالى اللئالى ، ح 120 ؛ جامع بيان العالم ، ج 1 ، ص 306 ( محشى اين صفحه ، منابع ذيل را ذكر كرده است : تاريخ بغداد ، ج 10 ، ص 46 ؛ مسند الشهاب ، ج 1 ، ص 370 ؛ اخباراصبهان ، ج 2 ، ص 228 ؛ الواهيات ، ص 94 ؛ الناسخ و المنسوخ ، ص 624 ) ؛ مستدرك حاكم ، ج 1 ، ص 188 ؛ سنن دارمى ، ج 1 ، ص 127 ، به نقل از انس بن مالك و غيره ؛ الجامع لاخلاق الراوى و آداب السامع ، ج 2 ، ص 351 ، ح 442 ؛ معادن الجواهر ، ج 1 ، ص 9 . ( 3 ) . تقييد العلم ، ص 68 - 80 . ( 4 ) . همان ، ص 65 - 68 ؛ تدريب الراوى ، ج 2 ، ص 62 ؛ سنن ترمذى ، ج 5 ، ص 39 ، ح 2666 ؛ بحار الانوار ، ج 2 ، ص 152 ؛ محاسن الاصطلاح ، ص 169 ؛ معادن الجواهر ، ج 1 ، ص 9 .