العاص - كه پيامبر صلى الله عليه و آله نام وى را به عبداللّه بن سعيد تغيير داد - را به آموزش كتابت مأمور كرد « 1 » و در جريان جنگ بدر برخى از اسيران را كه توان آموزش كتابت داشتند ، در برابر با سواد كردن ده نفر آزاد نمود . « 2 » اگر به موقعيت اقتصادى مسلمين در هنگام وقوع جنگ بدر توجه كنيم ، مىبينيم پيامبر صلى الله عليه و آله در زمانى كه مسلمانان در تنگناى مشكلات اقتصادى به سر مىبردند از فديه اين اسيران صرف‌نظر نمود . اين امر اهميت نوشتن را روشن مىسازد . در مورد نوشتنِ قرآن رسول گرامى عنايت خاصى مبذول فرمود و گروهى را براى اين امر تعيين نمود . برخى تعداد كاتبان وحى را تا چهل نفر شمرده‌اند . « 3 » همچنين از آنجا كه حديث بعد از قرآن مهم‌ترين منبع شناخت دين مىباشد ، پيامبر صلى الله عليه و آله و پيشوايان دين مسلمان را به فراگيرى و ضبط و نشر آن توصيه كردند . حديث نگارى در سخن پيامبر صلى الله عليه و آله برخى از نويسندگان سخنان پيامبر صلى الله عليه و آله را در مورد حديث نگارى جمع‌آورى كرده‌اند كه به صورت يك كتاب مستقل درآمده است . « 4 » در اينجا به عنوان نمونه به بعضى از آنها اشاره مىكنيم : 1 - پيامبر صلى الله عليه و آله على عليه السلام را طلبيدند و به ايشان دستور دادند كه سخنانشان را

--> ( 1 ) . الاصابه ، ج 1 ، ص 344 ، ترجمهء حكم بن سعيد . ( 2 ) . الطبقات ، ج 2 ، ص 22 ؛ الصحيح من سيرة النبى الاعظم ، ج 3 ، ص 256 ، به نقل ازامام احمد ، مسند ، ج 1 ، ص 247 و الامتاع ، ص 101 و الروض الانف ، ج 3 ، ص 84 و تاريخ الخميس ، ج 1 ، ص 395 و السيرةالحلبيه ، ج 2 ، ص 193 و . . . . ( 3 ) . علوم الحديث ، صبحى صالح ، ص 17 ؛ مباحث فى علوم القرآن ، ص 69 . ( 4 ) . ن . ك . به : تقييد العلم ، از خطيب بغدادى .