محسن ناجي نصرآبادى
32
فهرستهاى خود نوشت فيض كاشانى ( فارسى )
توسط ملّا اسماعيل مازندرانى خاجوئى ( ف . 1173 ق ) در رسالة في تحريم الغنا و اثمه هم نقد و بررسى مىشود . « 1 » پس از فوت شاه عبّاس دوم در سال 1077 ق . گاهى در قمصر و گاهى در كاشان به درس و بحث و افادت مشغول شد . در همين دوره بسيارى از كتابهاى خويش همچون الصافي ، الاصفي ، الشافي ، اصول المعارف ، الحقايق في اسرار الدّين ، الكلمات المخزونة ، الكلمات المضنونة ، الكلمات العليّة ، بشارة الشيعة و چندين كتاب مهم ديگر خويش را به رشته تحرير درآورد . وى در سن هشتاد و چهار سالگى به سال 1091 هجرى قمرى در كاشان بدرود حيات گفت . ثمره زندگانى وى علاوه بر نگاشتن كتابها و رسالههاى متعدد ، تربيت شاگردانى چون ملّاقاضى محمد سعيد قمى صاحب تأليفات عديده ، ملّا لطف اللّه شيرازى « 2 » ، ملّا عبد الرشيد صاحب رسالة في اثبات وحدة الوجود بحيث لا يوجب الكفر « 3 » ، علم الهدى فرزندش ، محمد هادى بن مرتضى فرزند برادرش ، محمد مؤمن بن عبد الغفور برادر زادهاش است و بسيارى از ديگر بزرگان علم و دانش اين دوره از محضر با بركت او بهره بردهاند . براى آشنايى بيشتر با زندگى علامه فيض كاشانى و خاندان ايشان نظر اهل تحقيق را افزون بر رسالههاى خودش به چند نسخه خطى توجه مىدهيم . الف ) جنگ ش 8446 موجود در كتابخانه مرعشى ( 37 / 22 ) . اين اثر مهم كه به دست علم الهدى كتابت شده است از جهت تاريخ خانوادگى فيض كاشانى قابل اعتناست . ابواب اين كتاب عبارتند از : تاريخ ولادت ، وفات ، تزويج و سوانح متفرقه اين خاندان . ب ) مجموعه ش 9407 موجود در همان كتابخانه ( 181 / 24 ) به خط علم الهدى . اين مجموعه شامل صورت بعضى از نامهها و يادداشتهاى علم الهدى است كه از ديد تاريخى خاندان فيض مورد توجه است . ج ) مكاتيب علم الهدى به شماره 8445 در كتابخانه آيت الله مرعشى ( 36 / 22 ) در بردارندهء صورت بعضى از نامههاى دوستانه و بلاغات و اجازات مؤلّف است كه پراكنده
--> ( 1 ) . الذريعه ، 138 / 11 . ( 2 ) . مرآت الاحوال جهاننما ، 460 / 1 . ( 3 ) . الذريعه ، 56 / 25 .