محسن ناجي نصرآبادى

48

كتابشناسى فيض كاشانى ( فارسى )

اين فهرست از لحاظ شناخت تقسيمات علوم نزد فيض ، مىتواند قابل اعتنا باشد . با در نظر داشتن فهرست العلوم او مىتوان بررسى كرد كه فيض به تقسيمات علوم در نزد پيشينيان با چه ديدى نگاه مىكرده و يا اينكه خودش صاحب سبك و تقسيم‌بندى خاصى در علوم است . در خاتمه اين فهرست ، وى بيان مىكند كه نفيس‌ترين آثارش براى خواص سى رساله نخست به علاوه رساله‌هاى ضياء القلب ، السريّة العلية ، فهرست العلوم ، خمسة عديمة المثال ( اللب ، اللباب ، الحق المبين ، المحاكمة بين الفاضلين و التطهير ) ، شوق العشق و شوق الجمال است . اين چهل تأليف خاصِ خواص است . و ديگر مصنّفات و برخى از رساله‌هاى دسته چهارم ، خاص متوسّطان و عوام است . اكنون تعدادى از مصنّفات من يا با وجود بقيه زايد است يا اكنون مورد پسندم نيست و يا به وسيله يكى ديگر از مؤلّفاتم نسخ شده است . در تصحيح اين فهرست از دو نسخه استفاده كرده‌ايم . الف ) نسخه شماره 7839 آستان قدس رضوى ، كتابت سال 1090 هجرى قمرى كه با رمز / A / نمايش داده شده است . ب ) نسخه شماره ( 20 ) 6836 دانشگاه تهران كه با خط نسخ در سال 1281 قمرى كتابت شده است و آن را با حرف اختصارى / D / نمايانده‌ايم . ج ) نسخه مرحوم مشكوة كه در مقدمه جلد دوم المحجةالبيضاء چاپ شده است . گويا مرحوم مشكوة اين چاپ را بر اساس نسخه چاپ سنگى اين فهرست در هامش امل‌الامل تدوين نموده‌اند . با توجه به اختلافات جزئى اين نسخه با نسخه‌هاى ما ، آن را در نسخه بدلها گنجانديم و آن را با حرف / M / نشان داديم .