محسن ناجي نصرآبادى
40
كتابشناسى فيض كاشانى ( فارسى )
الجواب اعوذ باللّه من الشيطان الرجيم . سبحانك هذا بهتان عظيم . حاشا كه بنده تجويز كنم تعبّد رسمى و رسم تعبّدى كه از حضرات ائمه معصومين در مشروعيت آن حديث نرسيده باشد ، بلكه برعكس آن حديث واقع شده باشد . يعظكم اللّه ان لاتعودوا لمثله احداً ان كنتم مؤمنين . معنى آيه مُفتتح اين است كه خداوندا ، پاكا ، منزّها ، تو گواهى كه اين تهمت عظيمى است و بهتان بزرگ كه بر من بستهاند و من از اين منزّهام . و معنى آيهء مختتم اين است به قرينه مقام كه از قبل خدا و قول او شما را موعظه و نصيحت مىكنم كه من بعد ، ديگر مرتكب اين افعال مشويد هرگز ، و رجوع و بازگشت به مثل اين نكنيد ، اگر هستيد مؤمنان . نمونه دوم . . . در همين دورهء دوم زندگى ، كتاب احياء احياء را مىنويسد . اصل كتاب از امام محمّد غزالى است . او از عظماى علماى اهل سنت است و در ميان اهل تصوف شهرت تام و تمام دارد . كتاب احياء العلوم ، جامع جميع علوم است ، يك باب اين كتاب در طريقت اهل تصوف و بيان وجد و سماع است . فيض شرحى بر اين كتاب مىنويسد و آن را احياء احياء مىنامد - المحجة البيضاء - در وقت شرح نوشتن چون به باب وجد و سماع و طريقه صوفيه مىرسد آن باب را از كتاب بيرون مىكند و شرح نمىدهد . وى در كتاب « فهرست كتب » فرموده كه از آن واسطه اين باب را به در كرديم و شرح ننموديم كه اينها مذهب سنّت و طريقهء ايشان است و خصال شيعيان نيست و اين است عبارتى كه در كتاب فهرست كتب فرموده : السماع و الوجد الّذين ليسا من المذاهب الشيعه . چون اين باب وجد و سماع را كه مذهب سنّيان است از آن كتاب به در كرديم باب ديگر بدل آن آورده و آن را آداب الشيعه نام نهاده است .