و نهزة المشتاق ، صولة البازل ، الامون على ابن اللبون ، المدخل الى العربية و رياضة علومها الابية . « 1 » ابن طولون ( 953 - 880 ق ) در كتاب الفلك المشحون فى احوال ابن طولون به ذكر سرگذشت‌نامهء خويش مىپردازد ، آنگاه فهرستى به ترتيب الفبايى از آثار و نگاشته‌هايش ارائه مىدهد . گويا اين اثر در دمشق به چاپ رسيده است . فخرالدّين بن محمّد بن طريح ( ف . 1085 ق ) فهرست خودنوشتى از آثارش فراهم ساخته كه آقابزرگ ، نسخه‌اى از آن را در كتابخانه طريحى در نجف اشرف رؤيت كرده است . « 2 » فيض كاشانى ( 1091 - 1006 ق ) نيز براى آثارش سه بار فهرست تهيه كرده كه به تفصيل در همين مقدمه به آنها خواهيم پرداخت . محمّد على بن ابوطالب مشهور به حزين لاهيجى ( 1180 - 1103 ق ) فهرست بيش از دويست كتاب فارسى و عربى نگاشته‌هاى خود را فراهم مىآورد . آقابزرگ براين باور است كه عنوان اين فهرست « ماجرى به القلم » است . اين فهرست بدون هيچ تغيير در كتاب نجوم السماء صفحات 293 - 283 چاپ شده است . « 3 » كوتاه سخن آن كه در اين مقال ، گزارش مختصرى از فهرست و انواع آن تقديم داشتيم ، اكنون به سرگذشت كوتاهى از زندگى فيض كاشانى و فهرستهاى خودنوشت و مبحث كتاب‌شناسى آثار وى مىپردازيم .

--> ( 1 ) . دفاعيات عين القضاة همدانى ، ترجمه قاسم انصارى ، 75 . ( 2 ) . الفهرست 378 / 16 . ( 3 ) . الذريعه 17 / 19 ؛ 378 / 16 .