محسن ناجي نصرآبادى
30
كتابشناسى فيض كاشانى ( فارسى )
او فهرست تصنيفهاى خود را مبوّب و گسترده فراهم ساخته و من تمام آن را ذكر نمىكنم ؛ اما نجاشى در احوال وى در حدود صدوپنجاه عنوان از كتابها و رسالههاى او را با نگاه به آن فهرست مىآورد . « 1 » شيخ اكبر ، محيىالدين بن عربى ( 638 - 560 ق ) نيز فهرست خودنوشتى از آثارش فراهم مىآورد و در آن به 248 اثر خود توجّه مىدهد . گرگيس عوّاد به كتابشناسى آثار وى مىپردازد و تعداد آنها را به 279 كتاب و رساله مىرساند . اين تحقيق در مجلة المجمع العربى در دمشق شماره 4 - 3 ، جلد 29 در سال 1953 م به چاپ رسيده است . پس از وى عثمان اسماعيل يحيى تحقيقات جديدى بر آثار ابن عربى ارائه مىكند . رضىالدين علىبن موسى مشهور به ابن طاووس ( 664 - 589 ق ) در كتاب الاجازات بكشف طرق المفازات پس از ذكر مقدمات به فهرست آثار خويش چنين اشاره مىكند : . . . ممّا الفته فى بداية التكليف من غير ذكر الاسرار و التكشيف . كتاب مصباح الزائر و جناح المسافر ثلاث مجلّدات و من ذلك كتاب فرحة النّاس و بهجة الخواطر . . . روح الاسرار و روح الاسمار . . . منها كتاب فلاح السائل و نجاح المسائل . . . و صنّفت كتاباً سميّته البهجة بثمرة المهجة . . . بخشى از اين فهرست را علّامهء مجلسى در كتاب بحارالانوار آورده است . « 2 » محمّد بن على ركنالدين گرگانى از شاگردان بارز علّامهء حلّى نيز فهرستى براى نگاشتههايش تهيه كرده كه صاحب مقاييس الاصول از آن ياد مىكند . « 3 » عينالقضاة همدانى عارف بزرگ قرن ششم رسالهاى به نام شكوه الغريب عن الاوطان الى علماء البلدان براى علماى همدان به عربى تحرير كرد . وى پس از ذكر مصائب و مشكلاتى كه برايش پيش آمده ، آثار و خدمات علمى خويش را بر مىشمارد . آثارى همچون قرى العاشى الى معرفةالعوران و الاعاشى ، المفتلذ من التصريف ، امالىُّ الاشتياق فى ليالى الفراق ، منية الحيسوب ، غايةالبحث عن معنى البعث ، رسالهء علائى ، نزهة العشاق
--> ( 1 ) . قهپايى ، مجمعالرجال ، 131 - 127 / 5 . ( 2 ) . بحارالانوار 45 - 37 / 104 . ( 3 ) . الذريعه ، 381 / 16 .