الفيض الكاشاني
50
هشت در بهشت ( ده رساله از علامه فيض كاشانى ) ( فارسى )
سنگ بَدَخشان « 1 » را چون رنگ و طراوت داد « 2 » ، و در لعاب زنبور « 3 » چگونه شفا و حلاوت نهاد ؛ « يَخْرُجُ مِنْ بُطُونِها شَرابٌ مُخْتَلِفٌ أَلْوانُهُ فِيهِ شِفاءٌ لِلنَّاسِ إِنَّ فِي ذلِكَ لَآيَةً « 4 » لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ » « 5 » . نظر كن كه مگسى را چون وحى كرد كه چنان خانههاى مُسدَّس « 6 » بسازد بىزياده و كم ، و رئيسش را چگونه بر آن داشت كه به تدبير مملكت پردازد با آن رأى متقن محكم كه « فَاسْلُكِي « 7 » سُبُلَ رَبِّكِ ذُلُلًا » « 8 » . از ميان سرگين « 9 » و خون چگونه شير صاف « 10 » پاكيزهء گوارا بيرون آورد و روزى بندگان ساخت با اصناف « 11 » خوردنىها كه از آن حاصل مىشود ! « وَ إِنَّ لَكُمْ فِي الْأَنْعامِ لَعِبْرَةً نُسْقِيكُمْ مِمَّا فِي بُطُونِهِ مِنْ بَيْنِ فَرْثٍ وَ دَمٍ لَبَناً خالِصاً سائِغاً لِلشَّارِبِينَ » « 12 » .
--> ( 1 ) . نام ناحيهاى در تركستان افغان كه لعل آن معروف است ، به معنى لعل هم گفته شده . ( 2 ) . نسخهء « ث » و « م » : « داده » . ( 3 ) . لعاب زنبور : آب دهان ، عسل . ( 4 ) . در غير نسخهء « م » ، « لآيات » آمده است . ( 5 ) . در حاشيهء نسخهء « ق » و « خ » : « و بيرون مىآيد از شكمهاى زنبور عسل آشاميدنى كه رنگهاى آن مختلف است . در آن شفا است مردمان را . به درستى كه در اين امر آياتها و نشانههاست مر قومى راى كه فكر مىكنند » . نحل ، آيهء 69 . ( 6 ) . شش گوشه . ( 7 ) . در نسخهها « و اسلكي » آمده است . ( 8 ) . در حاشيهء نسخهء « ق » و « خ » : « وحى كرد حقتعالى زنبور عسل راى كه برويد به راههاى پروردگار خود به آسانى يعنى بسازيد خانهها و بريزيد در آنها شرابهاى شيرين » . نحل ، آيهء 69 . ( 9 ) . فضلهء چهارپايان از قبيل اسب و الاغ و استر . ( 10 ) . نسخهء « ق » و « خ » : « صافى » . ( 11 ) . انواع . ( 12 ) . در حاشيهء نسخهء « ق » و « خ » : « به درستى كه شما راست در چهارپايان عبرتى ؛ مىآشامانيم شما راى از آن چيزى كه در شكمهاى ايشان است ميان سرگين و خون كه گوارا است مر كسانى راى كه مىآشامند » . نحل ، آيهء 66 .