الفيض الكاشاني
48
هشت در بهشت ( ده رساله از علامه فيض كاشانى ) ( فارسى )
الْإِبِلِ كَيْفَ خُلِقَتْ » « 1 » . دمى مرغان را نظر كن كه در ميان هوا چگونه « 2 » باز داشته و هر يك را به لَونى « 3 » و صوتى و صورتى نگاشته ؛ « أَ لَمْ يَرَوْا إِلَى الطَّيْرِ مُسَخَّراتٍ فِي جَوِّ السَّماءِ ما يُمْسِكُهُنَّ إِلَّا اللَّهُ إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ » « 4 » . و زمانى رنگهاى طاووس را به نظر آر و دمى بر نغمههاى هَزار « 5 » گوشدار ؛ « وَ الطَّيْرُ صَافَّاتٍ كُلٌّ قَدْ عَلِمَ صَلاتَهُ وَ تَسْبِيحَهُ » « 6 » . و ساعتى در باغ و صحرا تفرّج كن . بيت اين « 7 » پر از لالههاى رنگارنگ * و آن « 8 » پر از ميوههاى گوناگون « وَ فِي الْأَرْضِ قِطَعٌ مُتَجاوِراتٌ وَ جَنَّاتٌ مِنْ أَعْنابٍ وَ زَرْعٌ وَ نَخِيلٌ صِنْوانٌ وَ غَيْرُ صِنْوانٍ يُسْقى بِماءٍ واحِدٍ وَ نُفَضِّلُ بَعْضَها عَلى بَعْضٍ فِي الْأُكُلِ إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ » « 9 » .
--> ( 1 ) . در حاشيهء نسخهء « ق » و « خ » : « آيا نظر نمىكنند به شترها تا ببينند چگونه آفريده شده » . غاشيه ، آيهء 17 . ( 2 ) . نسخهء « ث » و « م » : « چون » . ( 3 ) . رنگى . ( 4 ) . در حاشيهء نسخهء « ق » و « خ » : « آيا نمىبينيد مرغان را كه چون مسخّرند در ميان هوا ، نگاه نمىدارد ايشان را مگر خداى عز و جل . به درستى كه در باز داشتن آن در هوا دليلى چند است بر وحدانيّت ، مر قومى را كه ايمان آوردهاند » . نحل ، آيهء 79 . ( 5 ) . بلبل يا نوعى از بلبل . ( 6 ) . در حاشيهء نسخهء « ق » و « خ » : « و مرغان را ببين كه صف زدهاند در هوا ، چه هر يك مىداند دعاى او را و تسبيح او را » . نور ، آيهء 41 . ( 7 ) . نسخهء « م » و « ث » : « آن » . ( 8 ) . نسخهء « ث » و « م » : « وين » . ( 9 ) . در حاشيهء نسخهء « ق » و « خ » : « و در زمين قطعههاست در جنب يكديگر و بوستانهاست از انگورها و زراعتها و خرماها ، متّفق در نوع و مختلف در آن . همه از يك آب مىخورند و بعضى را بر بعضى زيادتى دادهايم در طعم و مزه . به درستى كه در اين ، نشانهها و بيانهاست قومى را كه در مىيابند » . رعد ، آيهء 4 .