درِ اوّل : در هستى حقّ جلّ جلاله يك دم حديث امكان و وجوب را بگذار و دل با ما دار ؛ و لحظه‌اى حرف دور و تسلسل را رها كن و گوش با ما كن ؛ كه دورت سرگردان مىسازد و تسلسلت در بيابان بىپايان مىاندازد ؛ زمانى نگاه كن و ببين در غرايب آسمان و عجايب زمين از بروج « 1 » و نجوم « 2 » و شُهُب « 3 » و غُيوم « 4 » و رياح « 5 » و امطار « 6 » و نيران « 7 » و انوار « 8 » و جبال « 9 » و نباتات « 10 » و معادن و حيوانات . « أَ فَلَمْ يَنْظُرُوا إِلَى السَّماءِ فَوْقَهُمْ كَيْفَ بَنَيْناها وَ زَيَّنَّاها وَ ما لَها مِنْ فُرُوجٍ وَ الْأَرْضَ مَدَدْناها وَ أَلْقَيْنا فِيها رَواسِيَ وَ أَنْبَتْنا فِيها مِنْ كُلِّ زَوْجٍ بَهِيجٍ تَبْصِرَةً وَ ذِكْرى لِكُلِّ عَبْدٍ مُنِيبٍ وَ نَزَّلْنا مِنَ السَّماءِ ماءً مُبارَكاً فَأَنْبَتْنا بِهِ جَنَّاتٍ وَ حَبَّ الْحَصِيدِ وَ النَّخْلَ باسِقاتٍ لَها طَلْعٌ نَضِيدٌ رِزْقاً لِلْعِبادِ وَ أَحْيَيْنا بِهِ بَلْدَةً مَيْتاً » « 11 » .

--> ( 1 ) . جمع برج ، هر يك از دوازده بخش فلك . ( 2 ) . جمع نجم ، ستاره . ( 3 ) . جمع شِهاب ، ستارهء روشن . ( 4 ) . جمع غَيم ، ابر . ( 5 ) . جمع ريح ، باد ، نسيم . ( 6 ) . جمع مَطَر ، باران . ( 7 ) . جمع نار ، آتش . ( 8 ) . جمع نور ، روشنائى . ( 9 ) . جمع جبل ، كوه . ( 10 ) . جمع نبات ، گياه ، آنچه از زمين برويد اعمّ از گل و گياه و درخت . ( 11 ) . در حاشيهء نسخهء « ق » و « خ » : « آيا نظر نمىكنند به سوى آسمان كه واقع است زِ بَر ايشان ، به محض قدرت چگونه بنا كرده‌ايم آن را و بياراسته‌ايم آن را به ستارگان ، و نيست آن را هيچ شكاف‌ها و فرْجها ، و زمين را باز كشيده‌ايم و گسترده‌ايم بر روى آب و افكنده‌ايم در وى كوه‌هاى بلندِ استوارِ پاى بر جا ، و برويانده‌ايم در زمين از هر گونه نباتى نيكو و بهجت فزاينده . و اين همه كرده‌ايم از براى بينائى و به نظر اعتبار نگريستن و از براى ياد گرفتن و پند گرفتن مر بندهء بازگردندهء به خداى . و فرو فرستاديم از بالاى سر شما آبى بسيار منفعت ، پس برويانيديم بدان آب بوستان‌هاى مشتمل بر اشجار و ثمار ، و ديگر رسته گردانيديم به باران غلّه را كه از شأن او آن است كه بدروند چون گندم و امثال آن ، و بر او بلند كرديم درختان خرماى بلند و بزرگ كه آن را غلاف خرماى در هم رسته . . . و روزى بندگان . و زنده گردانيديم بدان آب ، زمين مرده را و افسرده را » . ق ، آيات 6 تا 11 .