متقى و تقوا تقوا به معنى خودنگهدارى است . در اصطلاح دينى به نيرويى گفته مىشود كه موجب حفظ و استوارى آدمى در مقابل خطاها و لغزشها مىگردد . در قديم وقتى دو مبارز با هم به نبرد مىپرداختند به آنكه خود را در برابر حريف نگه مىداشت و طرف مقابل را زمين مىزد مىگفتند فُلانٌ تَقى - يعنى فلان كس خود را نگه داشت . بدين جهت متقى به انسان خودنگهدار مىگويند . لكن مراد از خودنگهدارى در منطق علوم اخلاقى و قرآنى ، خودنگهدارى در مقابل گناهان است . طبرسى ( ره ) گفته است : « از نظر شريعت متقى كسى است كه نفس خود را از انجام ياترك فعلى كه موجب عقاب مىشود نگه مىدارد . » « 1 » وى در تفسير ديگرش در معنى تقوى و متقى به ذكر روايتى از پيامبراكرم صلي الله عليه و سلم مىپردازد كه پيامبر فرمود : تقوى در اين كلام خدا جمع شده است كه فرمود - انَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْاحْسانِ خدا شما را به رعايت عدل و احسان امر مىكند . و گفته شده است كه متقى كسى است كه از آنچه خدا حرام كرده پرهيز كند و بدانچه واجب كرده عمل كند . « 2 » تقيه نيز به معنى خودنگهدارى و ريشه‌اش از تقوى است . تقيه يعنى خودنگهدارى و حفظ اسرار در مقابل دشمن است كه معمولًا به شكل وارونه جلوه دادن مىباشد . مثلًا انسان مومن و انقلابى براى اينكه در دام دشمن نيفتد و موجب اذيت همرزمان خود نشود نعل وارونه زده خود را عكس آنچه هست

--> ( 1 ) - تفسير جوامع‌الجامع ، ج 1 ، ص 13 ( 2 ) - تفسير مجمع البيان ، ج 1 ، ص 118 ، انتشارات ناصرخسرو