راه دوم ، عبارت است از تفريع و كالبدشكافى اصول و احكام كل اسلام كه در دل آيات و احاديث و سيرهء معصومين نهفته است كه از اين عمل به اجتهاد تعبير مىكنند . در اين امور مراجع و مجتهدين عظام بايد با ردّ فروع بر اصول و تفريع احكام كلى اسلامى به كشف راه‌حل‌هاى موردنياز بپردازند . اگر نظام اجتماعى به دست ولى فقيه عادل باشد . او با ولايتى كه دارد به حلّ معضلات حاصله مىپردازد . و اگر حاكميت به دست فقيه عادل نباشد مردم بايد به علماى دين رجوع كرده و از آنها ارائه طريق بخواهند .