وقتى مىخواهد ساختمان يا كارخانه يا يك پروژهء صنعتى و فنى وسيعى را بنا كند . در ابتدا طرح كلى آن را در ذهن خود ترسيم مىكند ، سپس آن را به نقشه مىكشد و در نهايت در خارج ، طبق نقشه بنا مىكند . چنين مهندسى معلومات مربوط به اين ساختمان را دارد ، بدين جهت ساختمان را آنگونه كه دلش مىخواهد بنا مىكند ولى قبل از بناى آن لازم نيست كه حتى بداند كه لوازم آشپزخانه يا دستگاه‌هاى حرارتى يا تزئينات داخلى آن دقيقاً چگونه بايد باشد . ولو اينكه اگر اراده كند و در آن مسائل توجه كند خواهد دانست ولى در مرحلهء ترسيم ذهنى ساختمان يا نقشه كشى نيازى بدان نبوده لذا توجهى نيز نمىكنند . زيرا مرحله ذهن ، مرحله وجود جمعى و علمى ساختمان است و مرحله خارج و عمل مرحله وجود عينى و تفصيلى آن است . نزول جمعى قرآن ، وجود علمى و نورى آن است و نزول تدريجى قرآن ، وجود عينى و تفصيلى و خارجى قرآن است . نزول تدريجى قرآن را نزول فرقانى و نزول كلى و جمعى آن را نزول قرآنى نيز مىنامند . فرقان به معنى جدا كردن و تفصيل است و قرآن به معنى جمع و اجمال . پس نمىتوان گفت قرآن اولًا به آسمان زمين نازل شده آنجا مانده سپس به تدريج در اثر حوادث و مقتضيات دوران به پيامبراكرم نازل شده است و پيامبر به اندازه‌اى كه بر وى آيه نازل مىشده است از حقيقت قرآن باخبر مىگشته است . كلام عرفا در نزول قرآن عرفا در اين مورد كلامى لطيف دارند . آنها مىگويند انسان كامل مظهر اسم جلالهء الله است و الله مادر و منبع همهء اسماى الهى بوده و جهان غيب و شهادت تماماً مظهر اسماء الهىاند . پس انسان كامل مظهر همهء اسماء و صفات الهى است كه :