دايره آن خارج مىباشد و مواردى كه مىتوان نام نسخ بر آنها نهاد و قطعا « نسخ » درش واقع شده عبارتند از : الف - آيهء نجوا از سورهء مجادلهء : آيه 12 - 13 . ب - آيهء عدد مقاتلين از سوره انفال : آيه 65 - 66 . در اين دو مورد نسخ از نوع ناظر است . ج - آيه امتاع از سورهء بقره : 240 كه به وسيله آيه مواريث از سورهء نساء : آيهء 12 و آيهء عدد از سوره بقره : آيهء 234 ، نسخ گرديد و اقوى دليل اين نسخ ، اجماع امت محمد - صلّى اللّه عليه و آله - از آغاز تاكنون است ؛ چرا كه مبناى فقه مذاهب خمسه در عدهء زن شوى مرده ، چهار ماه و ده روز است و نه يك سال . روايات اين باب متواتر است . د - آيهء جزاء فحشا از سورهء نساء : 15 - 16 كه به وسيله آيهء جلد و روايات رجم نسخ گرديده است ، اين هم اجماعى است و روايات آن هم متظافر است . ه - آيهء التوارث بالايمان ، از سورهء انفال : 72 و 73 كه توسط آيهء اولو الارحام از سورهء احزاب ، 6 ، نسخ گرديده است و دليل آن اجماع مفسران و فقها و به خصوص محتوا و حكم دو آيه است كه دومى ناظر بر موضوع اولى است . ز - آيات صفح - در مورد مشركان و اهل كتاب ، از سوره‌هاى جاثيه : 14 و سورهء بقره : 109 است كه اولى توسط آيهء 39 از سورهء حج أُذِنَ لِلَّذِينَ . . . و آيه 29 سورهء توبه نيز دومى را نسخ كرد . ج - آيات معاهده كه با فرويش سوره برائت ، نسخ شدند . ط - مراحل تدريجى قتال كه هر مرحله‌اى ، مرحله پيش از خود را نسخ كرده است « 1 » . ى - وقوع قطعى « نسخ » در حوزهء سنت نبوى كه اخبار و گزارشهاى حديثى

--> ( 1 ) ر . ك : علامه محمد هادى معرفت ، پيشين ، ج 2 ، صص 330 - 316 .