عزت الله مولايى نيا همدانى

207

نسخ در قرآن ( فارسى )

مىنمايند ، ولى وقوع آن را در حوزهء قرآنى به طور كلّى و قطعى ، انكار كرده و بر آن تأكيد مىورزند . دكتر احمد حجازى سقّا ، دكتر عبد المتعال جبرى ، ميرزا مسلم سرابى شيعى ، مرحوم هبة الدين شهرستانى ، جواد موسى محمد عفّانه را مىتوان از طرفداران بلكه از نظريّه‌پردازان اين گروه دانست . د - گروه چهارم : « نسخ » را از ديدگاه عقل و نقل محال دانسته و به هيچ وجه آن را تجويز نمىنمايد و بر اين باور است كه نسخ در حوزهء دينى امكان ندارد . و اين ديدگاه فرقهء شمعونيه از يهود و نصارى مىباشد . ه - گروه پنجم : براى پديدهء نسخ در حوزهء اديان ، هيچ گونه محظور عقلى قايل نيست و لكن از نظر شرايع آسمانى ، وقوع چنين چيزى را به شدت انكار مىنمايند . و اين نظريّهء فرقهء عنانيّة از يهود است . و - گروه ششم : بر اين باور است كه نسخ از نظر عقل جايز بوده و از طريق كتب آسمانى نيز واقع شده و دين اسلام هم ، دين آسمانى و بر حق است ، اما جهانى نيست ، بلكه تنها ويژهء ملّت عرب بوده و ناسخ شريعت عيسى - عليه السّلام - نمىباشد و دين مسيحيت تا قيامت ، پابرجا بوده و مشروعيت دارد . و اين نظريّهء فرقهء عيسويه ، از يهود است . اين گروه در عين حالى كه اسلام را به عنوان يك شريعت آسمانى ، رسمى دانسته و بدان ايمان مىآورد ، اما ناسخيّت آن را نسبت به شريعت عيسى - عليه السّلام - انكار مىنمايند « 1 » . نظريّهء انكار نسخ از سوى يهود در سطور پيش گفتيم كه اهل كتاب ، بويژه يهود و نصارى ، منكر وقوع « نسخ » در شرايع آسمانى بوده و در اين رابطه ، به سه گروه گوناگون تقسيم شده‌اند :

--> ( 1 ) ر . ك : على حسن العريض ، صص 8 - 81 ، و شعبان محمد اسماعيل ، پيشين ، صص 23 - 24 و سيد محمد باقر حكيم ، پيشين ، صص 158 - 161 و سيد ابو القاسم خوئى ، پيشين 279 ( به اختصار ) .