خواندنى است كه پس از نقل دلايل مجيزين مىگويد : « اما نسخ تلاوت با ابقاى حكم را عده‌اى جايز شمرده و بر روايات آحاد ، غير قابل اعتمادى ، استدلال كرده‌اند ؛ چون روايت « عمر و ابىّ » در مورد مردان و زنان سالمند و خبر عايشه در مورد شير خوارگى و نشر حرمت و روايات ابو موسى اشعرى و ديگران و لكن گروهى از دانشمندان اسلامى ، وقوع اين گونه « نسخ » را انكار نموده و آن را در شأن شارع حكيم ندانسته و چنين تغييرات نسخى را خلاف حكمت دانسته و آن را ضرورى نمىدانند » . آنگاه مىگويد : حق اين است كه گر چه وقوع چنين نسخى عقلا محال نيست ، اما هرگز واقع نشده است ؛ چرا كه هيچ دليلى مبنى بر وقوع آن در شريعت اسلامى وجود ندارد . و اما روايات به طور كلى آحادند و اخبار آحاد در مورد قرآن نفيا و يا اثباتا هيچ نوع كارآيى ندارد « 1 » . و در اين زمينه مىتوان ابن حزم اندلسى ، قاضى ابو بكر صاحب « الانتصار » ، « بدر الدين زركشى » ، ابو بكر صقلى ، نويسندهء كتاب « الينبوع » ، امام صدر الشريعه صاحب كتاب « التوضيح » ، ابو اسحاق شيرازى در كتاب « اللمع فى اصول الفقه » ، علامهء آلوسى در تفسير « روح المعانى » ، شيخ محمد خضرى بيك در كتاب « تاريخ تشريع اسلامى » ، ابو بكر نحاس ، صاحب كتاب « الناسخ و المنسوخ » ، مصطفى زيد ، دكتر محمد سعاد و . . . را طرفداران اين نظريه دانست . « 2 » و همچنين ابو حامد غزالى ، دكتر صبح صبحى و گروهى از معتزله و ابو مسلم و پيروان او و ابن ظفر صاحب « الينبوع و جزرى ، نويسندهء « الفقه على المذهب الاربعة » و علامه آبيارى و علامه عبد المنعم النمر نيز با نظريهء نسخ تلاوت مخالفت كرده و آن را رد نموده‌اند « 3 » . و همچنين علامه حسين سليم اسد در تحقيق نواسخ القرآن .

--> ( 1 ) ر . ك : على حسن عريض پيشين ، صص 223 - 230 . ( 2 ) ر . ك : على حسن العريض ، همان . وى با ذكر دلايلى مىگويد : اين عده از دانشمندان و متفكران بزرگ اهل سنت ، نسخ تلاوت با ابقاى حكم را نفى كرده و وقوع آن را در قرآن كريم انكار نموده و شأن قرآن و حكمت شارع حكيم را متعارض با اين نظريه مىدانند . ( 3 ) ر . ك : سيد جعفر مرتضى ، پيشين ، صص 308 - 309 . به گزارش از ابو حامد غزالى در