محمود خليل الحصري ( مترجم : محمد عيدى خسرو شاهى )

108

معالم الاهتداء إلى معرفة الوقف والابتداء ( فارسى )

اول : « عالِمُ الْغَيْبِ » خبر مبتداى مضمر است و تقدير آن - هو عالم الغيب - است . دوم : بدل از - « ربى » - است . سوم : عطف بيان - براى « ربى » - است . بنابر وجه اول ارتباط فقط معنوى خواهد بود . و بنابر دو وجه ديگر ارتباط هم لفظى و هم معنوى خواهد بود . ولى علامه آلوسى گفته است : اين دو وجه با وجود فاء در - « فَلا يُظْهِرُ عَلى غَيْبِهِ أَحَداً » - منافات دارد زيرا در اين صورت نظم قرآنى چنين خواهد بود - « أم يجعل له عالم الغيب امدا ، فلا يظهر على غيبه احدا » خلل و سستى كه در اين تركيب وجود دارد بر هيچ كس پوشيده نيست . انتهى بنابراين ، وجه اول بر دو وجه ديگر ارجحيت دارد ، و ضعفى كه در آن دو موجود است بر وجه اول مترتب نمىباشد و لذا وقف در - « امدا » - پايان آيه ، حسن خواهد بود . * * * قسم ششم : وقف صالح وقف صالح وقف در روى كلمه‌اى است كه ما بعد آن به خود كلمه يا به ما قبل آن ارتباط معنوى و بنابر راجح ارتباط لفظى دارد . و از مثالهاى آن در پايان آيات ، وقف بر - « تعبدون » - در آيه 161