و بدايعى كه در كتاب ناطق الهى با شيواترين عبارت و لطيفترين اشارت بيان شده است و مغزهاى بزرگ متفكر را در برابر عظمت پروردگار بزرگ ، به فروتنى رهبرى مىكند . ترا به خدا سوگند بگو : در دنيا چه سعادتى بالاتر از اطلاع به اسرار وجود است و والاتر از شناخت جنبه‌هاى جالب خلقت و مصنوعات و ساختمان جهان ؟ يا از استفاده كردن از آن مصنوعات كه خداوند جهان در نهاد آن اشياء قرار داده است چه سعادتى بالاتر است ؟ علوم طبيعى اگر صحيح و بر اساس يقين استوار باشد با دين معارض نيست زيرا همه تفسيرهاى دانش طبيعى ، صحيح و مطابق حقيقت است . دين ، در بوستان دانش رشد مىكند ، و دانش در آغوش دين مىشكفد . دانشمند مىگويد : دانش طبيعى صحيح و دين صحيح توأمند . اگر هر يك از آن دو از ديگرى جدا شود ، هر دو نقش زمين مىگردند و مىميرند . انسان به وسيلهء دانش به زبان بيزبانى به خداوند عبادت مىكند و بوسيلهء دين با زبان گويا عبادت پروردگار را به جاى مىآورد . اگر انسان حقايق علمى و روح دين را با يكديگر جمع كند ، عقل و قلب با علم و دين او متحد خواهد شد . در آن هنگام است كه در زندگانى تعاليم اسلام تحقق يافته است . « قُلْ أَنْزَلَهُ الَّذِي يَعْلَمُ السِّرَّ فِي السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ » ( بگو كسى آن را فرو فرستاده است كه رازهاى آسمانها و زمين را مىداند . سورهء فرقان - آيهء 6 ) اسلام قبول بىدليل مطالب و تقليد بىمنطق را بد مىداند . و انسان را به پيشرفت فرا مىخواند .