الْأَرْضِ أَ إِلهٌ مَعَ اللَّهِ قُلْ هاتُوا بُرْهانَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ . « 1 » عثمان پس از شنيدن اين آيات روشن از پدر ، نفسى عميق برآورد و روحش از يك مسافرت رويايى به خود آمد و گفت : پدر ، شكر خدايرا . از تو سپاسگزارم مرا از تشويش و دودلى بيرون آوردى . من هيچ سرّى را از تو پنهان نميكنم يك نفر از دانشمندان طبيعى مشهور اروپا به دانشگاه ما آمد درباره پيدا شدن جهان هستى و زندگى سخنرانى كرد گفت : جهان قديم است سپس تحول يافت و به صورت امروز درآمد ؛ زندگى در جهان ، خودبخود از اين ماده پيدا شده است سپس در ماده عوامل متعدد تاثير كرد و تحت شرايط خاص بدون موثر خارجى ، يعنى بىاينكه از خارج چيزى در ان تاثير كرده باشد به اين صورت درآمد . او پيدا شدن خود به خودى را اين‌طور بيان كرد كه با نيروى درونى خود عنصر و شكل زندگى را ساخت و اين عنصر زندگى ساير اجزاى زندگى را بوجود آورد و اين تسلسل ، تا پيدا شدن انسان ، ادامه يافت . من از آنموقع و پس از شنيدن آن سخنرانى در دلم شك و ترديد به وجود

--> ( 1 ) - بگو سپاس خداى راست و سلام بر بندگان برگزيدهء او آنچه خدا بر گزيد بهتر است يا آنچه به آن شرك مىورزيد يا آن كس كه آسمانها و زمين را آفريده و از آسمان آب آورد و به سبب آن باغهاى شادىفزا رويانيديم ؟ شما نميتوانستيد درخت آن را رويانيد آيا با خدا خدائى هست بلكه آنها قوم ظالمى هستند . كيست كه زمين را جاى آرامش قرار داد و در ميان آنها رودخانه‌ها و كوهها و ميان درياها مانع قرار داد . آيا با خدا خدائى ديگر هست بلكه اكثر آنان نميدانند . چه كسى به شخص گرفتار ، وقتى كه او را بخواند ، جواب ميدهد ، و بدى را برميگرداند و شما را خليفه زمين قرار ميدهد ؟ آيا با خدا خدائى ديگر هست ؟ كمتر شما متذكر مىشويد . چه كسى شما را در تاريكى خشكىها و درياها هدايت مىكند و بادها را نويد دهندهء رحمت خود مىسازد آيا با خدا خدايى ديگر هست ؟ خداوند برتر از آنچيزست كه شما با او شريك قرار ميدهيد . چه كسى آفرينش را شروع كرد سپس آن را برميگرداند ؟ و چه كسى به شما از آسمان و زمين روزى مىرساند آيا با خدا خدائى ديگر هست ؟ بگو اگر راست ميگوييد ، دليل خود را بياوريد . نحل 59 - 64