براى مطالعه و همچنين ساختمان فكرى آدمى است . عبور از اين موانع بيش از حدّ انتظار دشوار است و بايد مساعى فراوانى در اين راه به كار برد . با اين همه هرگز شناسايى ما از خود به پايهء سادگى و زيبايى فيزيك نخواهد رسيد ، زيرا موانعى كه پيشرفت آن را متوقف مىكنند ، هميشگى هستند . « 1 » ثالثا : حيات انسان نقطه آغازى دارد ، ليكن در پرتو وجود روح ، جاويدان و بىپايان است . ( مؤمنون / 12 - 16 ) از اين روى تلاشهاى او وقتى به ثمر مىنشيند كه موجب تأمين كمال حقيقى و سعادت پايدار گردد . چه اينكه اگر فردى تمام زمينه‌هاى آسايش زندگى هفتاد ساله‌اش فراهم باشد ، ولى سرمايهء معنوى كار آمدى براى زندگى پايان ناپذير و جبران ناشدنى آخرت فراهم نياورده باشد ، گرفتار بزرگترين خسران شده است . به عكس اگر كسى در تمام عمر دنيوى خود دستخوش ابتلائات بوده و در كسب رضاى محبوب واقعى عمر را به جهاد و تلاش سپرى كرده باشد و حيات جاودانه نيكو را در پيش روى داشته باشد ، شاهد سعادت را در آغوش خواهد گرفت . با چشم پوشى از پيام وحى ، انسان هيچ گونه شناخت تجربى و يا عقلانى محض نسبت به حقايق جهان پس از مرگ نداشته و هيچ گونه پيش بينى خاصى در ارتباط با نيازهاى ضرورى اين سفر طولانى و بىبازگشت ندارد . بدين روى جدىترين سيماى نا آگاهى مطلق بشر در اين جا نمودار مىگردد . حال اگر بپذيريم كه خداى حكيم و هدفمند ، انسان را براى رسيدن به چنين مقصد پايدار و دريافت رحمت‌هاى بيكران آفريده است ، آيا مىتوان پذيرفت كه طرح و نقشهء كلّى و راه و رسم رسيدن به آن هدف را در پيش روى او قرار ندهد ؟ وَ عَلَى اللَّهِ قَصْدُ السَّبِيلِ « 2 » ، و [ تبيين ] راه ميانه و درست با خداوند است .

--> ( 1 ) انسان موجود ناشناخته ، الكسيس كارل ، ص 11 . ( 2 ) نحل / 9 .