مختلفى آمده ، گرچه در برخى از موارد آن ، اتفاق و وحدت كلمه بيشتر است ، مانند : ناسخ و منسوخ ، محكم و متشابه ، و وجود تأويلات در مصحف حضرت . 1 / 12 - ترتيب بر حسب نزول يكى از خصائصى كه از دير ايام و در قديمىترين مدارك تاريخى و قرآنى تا زمان ما به آن اشاره شده ، مسئله ترتيب نزول است . بىگمان بارزترين وجهى كه همواره مورد تأييد قرار گرفته ، ترتيب مباحث اين مصحف است ، كه گفته شده كه اين مصحف به حسب نزول قرآن بوده است . چون همانطور كه مىدانيم ، ترتيب قرآنى كه هم اكنون در اختيار است به ترتيب طبيعى و تاريخى و بر حسب نزول نيست . ترتيب نزول با سوره‌هاى كوچك مكى و در نهايت با سوره‌هاى مدنى است ، در حالى كه ترتيب كنونى به جز سوره فاتحه ( كه محل اختلاف است كه مدنى است يا مكى ) با سوره بقره ، آل عمران و نساء شروع مىگردد كه مدنى است و اگر در ميان سوره‌هاى طولانى آغاز قرآن مانند سوره انعام و اعراف ، مكى هستند جزو سوره‌هاى دوران آخر مكه هستند و اگر به ترتيب نزول هم پيش برود بايد در اواسط قرآن جاى گيرد نه در اوائل . بنابر اين ، چه كسانى كه قائل به توقيفيت ترتيب كنونى سوره‌هاى قرآن هستند ، يعنى معتقدند آن چه از قرآن به ما رسيده از نظر كلمات و ترتيب آيات و چينش سوره چيزى است كه پيامبر فرموده و به دستور خداوند انجام گرفته است ، و چه كسانى كه معتقدند جمع و ترتيب قرآن پس از پيامبر و به اجتهاد صحابه انجام گرفته و اصولا در ترتيب سوره‌ها از سوى