سيد محمد على ايازى

62

مصحف امام على ( ع ) ( فارسى )

بخشى مربوط به علائم ظاهرى و در عين حال كارگشا در شناخت سيماى كلى مصحف است . 1 - مصحف امام شامل تمام قرآن بوده و نه برخى سوره‌ها يا آيات ، بر خلاف برخى از مصحفهايى كه توسط صحابه گردآورى شده كه گاهى چند مصحف مكمل يكديگر بوده‌اند . در روايت چهارم سليم به اين نكته تأكيد شده و آمده است « فلما جمعه كله . . . بعث اليه ابابكر » « 1 » يا در روايت ديگر آمده است : « لم يسقط منه حرف » . « 2 » 2 - از طرف ديگر مصحف امام اگر قبلا هم نوشته شده بوده اما مجددا توسط حضرت و با دست ايشان كتابت و تكميل شده است . ظاهرا اين نكته مورد عنايت بوده كه تأكيد شود حضرت كاتب نداشته‌اند و خود حضرت متكفل نوشتن آن بوده است . اين معنا از چند روايت استفاده مىشود . در روايت دهم سليم آمده فكتبته « 3 » و در روايت چهارم و قسمتى از روايت يازدهم آمده : « و كتبه بيده ، و خطى بيدى » « 4 » و در جاهاى ديگر با اين تعبير آمده كه املاى رسول اللّه و خط امير مؤمنان بوده است . البته بيشتر در منابع اهل سنت بدون صراحت آمده : فالّفه و كتبه . « 5 » 3 - نكته ديگر چگونگى جمع‌آورى است . آيا اين جمع‌آورى به صورت اوراق پراكنده بوده يا شكل طومار داشته ؟ آيا براى مصحف با وضعيت نوشت افزارهاى قديم كه هنوز كاغذ در جزيرة العرب رواج كامل نداشته و پوست حيوانات قيمتى و در اختيار همه نبوده و اگر بوده به شكل كنونى ميان

--> ( 1 ) - كتاب سليم ، ج 2 / 581 . ( 2 ) - همان / 656 . ( 3 ) - همان / 625 . ( 4 ) - همان / 581 و 657 . ( 5 ) - مناقب ، ج 2 / 50 به نقل از خطيب خوارزمى در اربعين .