9 - چگونگى مصحف امام در گذشته به منابع شيعى و سنى مصحف امام اشاره كرديم و گفتيم اين روايات در مصادر اصلى شيعه و سنى نيامده و عموما دچار ضعف سندى هستند ، « 1 » اما با اين همه آنچنان بوفور نقل شده كه ديگر نمىتوان در اصل

--> ( 1 ) - منابع شيعى اين احاديث عمدتا در كتاب سليم بن قيس هلالى ، بصائر الدرجات محمد بن حسن صفار ( م 290 ) ، تفسير منسوب به على بن ابراهيم قمى ( م 320 ) ، تفسير عياشى محمد بن مسعود بن عياش ( م ح 320 ) ، اثبات الوصية منسوب به على بن حسين مسعودى ( م 346 ) ، توحيد صدوق محمد بن على بن بابويه ( م 381 ) و مناقب ابن شهر آشوب مازندرانى ( م 588 ) است و اين كتابها هر كدام بگونه‌اى ضعف سندى و مشكلات استنادى دارد . در اين زمينه دو دسته اشكال بطور مشخص مطرح است ، يكى در صحت انتساب اين كتابها به مؤلفين آنهاست ، مثلا در مورد تفسير على بن ابراهيم يقينا مىدانيم كه اين كتاب از آن على بن ابراهيم نيست ( در اين باره نك المفسرون حياتهم و منهجهم / 330 . ) يا در مورد بصائر الدرجات نمىدانيم كتابى كه هم اكنون در اختيار است همان كتاب محمد بن حسن صفار است ، چون طريق متقن مانند كتب اربعه براى اتصال سندى به مؤلف ندارد تا از طريق اجازه و تداول عام بر مؤلف منتهى شود و او صحت آن را تأييد كند . و چون در گذشته معمول بوده كه صحافان و وراقان در كتاب دستكارى و دستبرد بزنند يا مستنسخان به لحاظ گرايشهاى فكرى و مذهبى در روايات تصرف كنند ، چنين اطمينانى براى عدم تصرف و اتصال به مؤلف وجود ندارد . ( نك : شوشترى ، قاموس الرجال ، ج 8 / 131 ) در مورد عده‌اى ديگر مشكل ارسال سندى وجود دارد ،