سيد محمد على ايازى

56

مصحف امام على ( ع ) ( فارسى )

وى به مناسبت حوادث پس از فوت پيامبر ، اضافه بر اينكه به گردآورى قرآن در مصحف واحد اشاره مىكند ، به نكته‌اى مىپردازد كه كمتر در متون تاريخى و حديثى ديده شده و آن مسئله همكاران حضرت در گردآورى مصحف است . « 1 » يكى ديگر از مفسران اهل سنت كه درباره مصحف امام على عليه السّلام اظهار نظر كرده ، ابن جزى كلبى ( م 741 ه ) است . وى در مقدمه تفسير التسهيل لعلوم التنزيل مىنويسد : « قرآن در عهد رسول خدا در صحيفه‌ها و در سينه‌هاى مردم پراكنده بود ، چون حضرت وفات كرد ، على بن ابى طالب - رضى اللّه عنه - در خانه نشست و قرآن را به ترتيب نزول گردآورى كرد . اگر مصحف او يافت شود ، در آن دانستنيهاى بسيار مىباشد ، اما افسوس كه يافت نشد . » « 2 » نكته قابل استفاده در اين سخنان آنست كه اولا ابن جزى مصحف على را نخستين مصحف كامل پس از پيامبر مىداند و على را نخستين گردآورنده مىداند . در ثانى ، اين مصحف را به ترتيب نزول مىداند ، اما مدرك آن را باز نمىگويد . درثالث : محتويات آن را تنها قرآن نمىداند و گرنه نمىنويسد لكان فيه علم كبير . اگر تنها قرآن باشد ، ديگر معنا نداشت بگويد مطالب زيادى در آن يافت مىشود . قرآن دردسترس همه موجود است و علم كبير بايد ناظر به مطالب ديگر حضرت در كنار قرآن باشد .

--> ( 1 ) - همان ج 2 / 56 . ( 2 ) - الكلبى ، محمد بن احمد جزى ، التسهيل لعلوم التنزيل ، ج 1 / 7 ، بيروت ، دار الكتب العلمية ، الطبعة الاولى ، 1415 ق / 1995 م .