سيد محمد على ايازى
33
مصحف امام على ( ع ) ( فارسى )
مصحفا « 1 » ، با همه اينها آنچه تصريح شده در خبر سالم بن سلمه است كه امام صادق عليه السّلام نقل مىكند : « اخرجه على عليه السّلام الى الناس حين فرغ منه و كتبه فقال لهم : هذا كتاب اللّه عز و جل كما انزله اللّه على محمد ( ص ) و قد جمعته من اللوحين » . « 2 » اما در ديگر كتابهاى حديثى مهم شيعه مانند من لا يحضره الفقيه شيخ صدوق ( م 381 ) و استبصار و تهذيب الاحكام شيخ طوسى ( م 460 ) اين اخبار وجود ندارد . « 3 » 5 - مصحف امام على در منابع شيعه گفتيم در بخشى از منابع و مصادر شيعى مصحف امام به خوبى منعكس است ، گرچه در كتابهاى معتبر چهارگانه شيعه فقط كافى به اجمال به شرح مختصر مصحف به نقل از امام صادق پرداخته است . اين گزارشها در ديگر كتابهاى آن عصر كم و بيش آمده و گاهى در ضمن گفته و كلامى غير مربوط به حوادث عصر رسالت يا غير مربوط به كيفيت جمع قرآن آمده است . به عنوان نمونه شيخ صدوق در كتاب توحيد از جابر بن يزيد جعفى ( م 127 ) كه از ياران امام باقر و صادق عليه السّلام است ، از امام باقر عليه السّلام از پدرانش حديثى را در باب توحيد و نفى تشبيه نقل مىكند و زمان خطبه را معين مىكند و مىفرمايد : « فى خطبة خطبها بعد موت النبى بسبعة ايام و ذلك حين فرغ من
--> ( 1 ) - كلينى ، اصول كافى ، ج 2 / 631 . تحقيق على اكبر غفارى ، دار الكتب الاسلاميه . ( 2 ) - همان ، ص 633 . ( 3 ) - جالب اينجاست كه در كتابهاى ياد شده از صحيفه و كتاب على بارها ياد شده است ( از باب نمونه تهذيب الاحكام ، ج 9 / 247 ، 270 ) اما نه از مصحف حضرت و نه مصحف فاطمه ياد نشده است .