سيد محمد على ايازى
210
مصحف امام على ( ع ) ( فارسى )
الفهرست ابن النديم ( م 380 ) ، شواهد التنزيل حسكانى ( متوفاى قرن پنجم ) ، تفسير مفاتيح الاسرار شهرستانى ( م 548 ) و ديگر محدثين و مورخين و قرآن پژوهان از اين مصحف سخن گفته و اكثر آنان وجود اين مصحف را پذيرفتهاند و كسانى كه اشكال كردهاند در اثر تقابل با رواياتى بوده كه مىگفتند : اولين گردآورنده ابو بكر است ، در حالى كه مشكل آن دسته روايات تنها روايات مصحف امام على نيست ، در درون خود آن روايات جمع ، دچار تناقض و تعارض است ، مضامين آن بر خلاف اجماع مسلمين است كه قرآن به تواتر اثبات رسيده ، و نه به شهادت يك نفر و دو نفر ، و بر خلاف دليل عقلى است « 1 » و در روايات معارض دارد ، چون در اخبار اهل سنت رسيده كه نخستين گردآورنده عمر بن خطاب ، سالم مولى ابو حذيفه بوده است . « 2 » 2 - در هيچ يك از منابع اين خبر ، نامى از راويان و كاتبان سبئيه ديده نمىشود ، بلكه راويانى چون عكرمه ، ابن سيرين ، ابن عباس و سلمان هستند و اگر برخى از محدثين نسبت به بعضى از طرق حديثى اين روايات مناقشه كردهاند ، همانطور كه در آغاز كتاب اشاره شد ، نسبت به طرق ديگر اين اخبار مناقشهاى نيست ، بگذريم از اين جهت كه سبئيه و شخص عبد اللّه بن سبا واقعيت تاريخى نداشته و افسانهاى و بهانهاى براى حمله به شيعه بوده است . « 3 »
--> ( 1 ) - تفصيل مناقشه در ادله جمع قرآن در عهد خليفه اول را در تفسير البيان ، خويى / 241 ، تاريخ قرآن ، راميار / 307 ، حقائق هامة ، جعفر مرتضى / 127 و كاوشى در تاريخ جمع قرآن ، ايازى / 42 ، ملاحظه كنيد . ( 2 ) - سجستانى ، كتاب المصاحف / 16 و سيوطى ، الاتقان ، ج 1 / 204 . ( 3 ) - تفصيل اين تحقيق را مىتوانيد در كتاب عبد اللّه بن سبا از محقق معاصر سيد مرتضى عسكرى ملاحظه كنيد .