سيد محمد على ايازى
192
مصحف امام على ( ع ) ( فارسى )
چنان كه برخى نسبت به اين مصحفها اشكال گرفتهاند كه چرا در اين مصحفها به جاى ابى طالب ، ابو طالب آمده است ، على از اديبترينها بوده ، او كسى است كه علم نحو را وضع كرده ، چگونه مىتواند خود به اشتباه بنويسد . « 1 » حاشيه نويس كتاب فضائل القرآن ابن كثير ، در چاپ ديگر در پانوشت صفحه مىافزايد : اين غلطى است كه دلالت مىكند كاتب آن اعجمى است . ظاهرا او از زنديقان فارس بوده است . « 2 » آقاى راميار در پاسخ اشكال به نقل از دكتر محمد حميد اللّه حيدر آبادى در توجيه اشكال نوشته است : حالا در زمان ما نوشتن « ابن ابو » با قواعد نحو عربى درست نيست ، بلكه بايد نوشته شود « ابن ابى . . . » اما دربعضى نامههاى زمان رسول خدا چنين چيزى آمده است . بلاذرى ( م 279 ) هم در فتوح البلدان وقتى شرايط پيامبر را براى اهل نجران نقل مىكند مىنويسد : يحيى بن آدم مىگفت كه نوشتهاى نزد نجرانيان ديدم كه بسيار شبيه بدين نحو بود و در زيرش نوشته شده بود : كتب على بن ابو طالب و نمىدانم در آن باره چه بگويم ، اما صفدرى ( م 764 ) مىگويد : بعضى على بن ابو طالب مىنويسند ولى ابو را ابى تلفظ مىكنند . « 3 » اما ظاهرا هيچ يك از اين پاسخها درست نيست ، چون با بزرگ كردن نمونههايى از خط كوفى غير پيشرفته مربوط به قرن اول ، اين نكته به خوبى روشن مىشود كه در تمام اين موارد « ابى » است و نه « ابو » و چون در رسم الخط آن زمان حرف « ى » به اين صورت بوده كه تمام نوشته نمىشده و به
--> ( 1 ) - ابن كثير ، فضائل القرآن / 51 ، تحقيق سعيد عبد المجيد محمود ، قاهره ، دار الحديث . ( 2 ) - راميار ، تاريخ قرآن / 375 . ( 3 ) - همان / 376 .