قرآن كم و بيش استعمال مىشده است . به عنوان نمونه شخصى خدمت پيامبر مىرسد در حالى كه فرزند خود را به همراه آورده است . به پيامبر عرض مىكند « يا رسول اللّه إنّ ابنى هذا يقرأ المصحف بالنهار و يبيت بالليل ، فقال رسول اللّه : اما تنقم ان ابنك يظل ذاكرا و يبيت سالما » . « 1 » اى رسول خدا فرزندم در روز قرآن مىخواند و در شب بيتوته مىكند . حضرت فرمود : آيا خوشحال نيستى كه در برابر فرزندت روز را ذاكر بسر برده و شب را سالم . يا از عثمان بن عبد اللّه از پيامبر نقل شده كه فرموده است : « من قرأ القرآن في المصحف كانت له ألفا حسنة و من قرأ فى غير المصحف فأظنه قال : كألف حسنة » « 2 » كسى كه قرآن را در مصحف تلاوت كند براى او دو هزار حسنه و كسى كه در غير مصحف تلاوت كند - گمان مىكنم گفت - هزار حسنه دارد . همانطور كه در عبارت ديگرى از ابن عباس از پيامبر آمده : « من ادام النظر فى المصحف متّع ببصره مادام فى الدنيا » « 3 » . كسى كه چشم بدوزد در مصحف قرآن از چشم خود همواره در دنيا بهره مىبرد . در هر سه اين روايات از پيامبر تعبير به مصحف آمده و چنين نيست كه بگوييم واژه مصحف بعدها در زمان خليفه اول يا سوم براى قرآن نام گذارى شد . بويژه آنكه گفتيم واژه صحف و صحائف از كلمات متداول زبان عرب و صحف براى كتابهاى پيامبران همواره اطلاق مىشده و مهمتر آنكه براى قرآن در آغاز سوره‌هاى مكى ( مكى الاوائل ) صحف استعمال شده و حتى ناظر به سوره‌هاى كوچك قرآن بوده است ، چگونه مىتوان

--> ( 1 ) - احمد بن حنبل ، مسند ، ج 2 / 173 ، بيروت ، دار احياء التراث العربى . ( 2 ) - متقى هندى ، كنز العمال ، ج 1 / 536 ، ح 2405 ، 2304 . ( 3 ) - همان ، ج 6 / 2406 و نيز ج 5 / 510 ، ح 2262 .