سيد محمد على ايازى
137
مصحف امام على ( ع ) ( فارسى )
حضرت از اين كار امتناع كرد . « 1 » و اگر منظور از سران قريش خليفه اول و دوّم باشد ، كه آنها جزو سران قريش نبودند و پيش از آنان كسان بسيارى وجود داشتند كه نقش منافقانه و منفعت طلبانهاى داشتند و اگر قرار بود نامى برده شود بايد نام آنها افشا مىشد اما نشد . « 2 » به هر حال ، ذكر نام اشخاص تا آنجا كه جنبه بيان اسباب نزول داشته باشد و ناظر به اعمال و رفتار مشركين ، منافقين و حتى عدهاى از مسلمانان باشد كه در فهم موقعيت نزول كمك كند ، نه ربطى به تحريف دارد و نه ذكر آن بر خلاف قاعده تفسير آيه است . اتفاقا در تاريخ تفسير ، نمونههاى بارزى از طرح شأن نزولها در كتابهاى تفسيرى و حديثى آمده است ، با اين تفاوت كه در اين اسباب نزولها ، اخبار متهافت و متناقض بسيار نقل شده و چه بسا زاييده جهل ، منفعت طلبىها ، وابستگىهاى قبيلهاى ، حب و بغضها ، عدم ضبط تاريخ و عدم تدوين سيره پيامبر بوده است . حال اگر حضرت در مصحف خود اين خصوصيات تاريخى را ثبت كرده باشد ، بويژه در مورد كسانى كه حتى پس از فوت پيامبر در لباس مسلمانى كارشكنى مىكردهاند و يا حوادث تاريخى آن عصر را شرح داده باشد ، نه تنها بر خلاف قاعده نيست ، كه در تفسير عامل مهمى براى پيشگيرى از جعل حديث و ذكر فضائل ساختگى خواهد بود .
--> ( 1 ) - النويرى ، احمد بن عبد الوهاب ، نهايه الارب فى فنون الادب ، ج 19 / 40 ، قاهره ، مطبعة دار الكتب المصرية ، 1342 ق به نقل از تاريخ سياسى اسلام ، جعفريان ، ج 2 / 23 ، تهران سازمان چاپ و انتشارات ، چاپ اول ، 1374 ش . ( 2 ) - تفصيل اين بحث را در بخش پاسخ به شبهات مصحف امام ببينيد .