معناى اين تعبير اين است كه اين دو دسته در كنار يكديگر و بر خلاف مكى و مدنى و منسوخ و ناسخ ( كه ترتيب آنها تاريخى است ) به ترتيب منطقى آمده ، گرچه لازم نيست رعايت ترتيب تاريخى حفظ شده باشد . زيرا چه بسا آيه‌اى متشابه است ، اما پس از آيه محكم نازل شده باشد . اما اشكال چنين ترتيبى اين است كه آيات قرآن چنين نيست كه اگر متشابه دارد ، از هر جهتى متشابه باشد يا محكمات قرآن از هر جهتى محكم باشد . ممكن است آيه‌اى از جهتى محكم و از جهتى متشابه باشد ، يا يك آيه نسبت به چندين آيه نقش محكم را ايفا كند و جهت دهنده مفاد متشابه باشد . در مورد آيات ناسخ و منسوخ ، چون نسبت ميان آنها مشخص و روشن است به راحتى مىتوان با طرح تقديم منسوخ و در رتبه بعد ناسخ ، حكم و نسبت آنها را روشن كرد ، اما در مورد وصف محكم و احكام چنين نقش مستقيمى ايفا نمىكند و نسبت برقرار نمىشود . نقش محكم نقش سلبى ايفا مىكند و هندسه متشابه را تغيير مىدهد . « 1 » مثلا در مورد آيه شريفه : الرَّحْمنُ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوى ( طه / 5 ) كه از آيات متشابه قرآن شمرده مىشود در آن استواى الهى بر عرش روشن نيست كه از چه نوع استقرارى است ، آيا از سنخ استواى موجودات مادى مانند انسان است كه بر سرير قدرت تكيه مىدهند و از مركز فرماندهى و عرش و تخت پادشاهى به تمشيت امور مىپردازند ، يا از سنخ ديگرى است . اگر از قسم نخست باشد كه عده‌اى از مجسّمه و مشبّهه به آن گرايش پيدا كرده‌اند ، بگونه‌اى تفسير مىشود و اگر از قسم دوم باشد بگونه‌اى ديگر . به همين

--> ( 1 ) - درباره نقش محكم نسبت به متشابه و بحثهايى كه درباره ايجاب و سلب آمده نگاه كنيد به مقاله‌اى از اين جانب : پيام حوزه ، سال چهارم ، شماره 16 ، گامى در شناخت محكم و متشابه / 74 .