سيد محمد على ايازى

113

مصحف امام على ( ع ) ( فارسى )

است . ثانيا ، در روايات آمده است كه حضرت آيات محكم و متشابه را آورده كه نشان مىدهد منظور تنها ذكر كردن نبوده ، بلكه منظور تبيين و توضيح آنها مىتواند باشد . به همين دليل فيض كاشانى ( م 1091 ) از كسانى است كه به مناسبت توصيف مصحف امام مىنويسد : بيان ناسخ و منسوخ از قبيل تفسير و توضيح اين احكام است . « 1 » اما اگر عبارت : قدّم المنسوخ على الناسخ باشد ، در اين عبارت دو احتمال مطرح است : 1 - ترتيب آيات و سوره‌ها بگونه‌اى است كه اول آيات منسوخ آمده ، سپس آيات ناسخ ذكر شده است . خصوصا بقرينه فراز قبلى كه مىگويد : قدم المكى على المدنى ، همانطور كه در ترتيب ، سوره‌هاى مكى بر سوره‌هاى مدنى مقدم داشته مىشود ، از نظر ترتيب آيه‌هاى منسوخ مقدم بر آيه‌هاى ناسخ مىشود . بنابر اين احتمال ، بحث درباره آيه‌ها و تقديم آنها خواهد بود ، چون ما سوره‌اى نداريم كه تماما منسوخ شده باشد ، يا تماما ناسخ آيه و سوره‌اى باشد ، لذا اگر بحث درباره تقديم منسوخ بر ناسخ باشد ، در محدوده آيه‌هاست ، مثلا بنابر نظريه كسانى كه نسخ را حتى در آنجا كه در آيه با صراحت رفع حكم را بيان نكرده مىدانند ، مثل آنكه بدوا نوعى تنافى در آيه ديده مىشود « 2 » ، در آن صورت بايد اين موارد تقدم داده شود و سپس آيه‌اى كه حكم قبلى را تأييد نمىكند آورده شود ، به عنوان نمونه :

--> ( 1 ) - الصافى ، ج 1 / 47 . ( 2 ) - براى توضيح و تفصيل اين مسئله نك : خويى ، البيان / 286 .