سيد محمد على ايازى
111
مصحف امام على ( ع ) ( فارسى )
پيامبر باشد . و اين نمىتواند بدون دليل باشد ، بويژه كه در روايتى سئوال درباره كتاب و مصحف امام است ، و همان مضمون ناظر به علوم و معلومات ايشان و پيوند با مصحف آمده . اين روايت از ابو جحيفه نقل شده است : « هل عندكم كتاب ؟ قال لا الّا كتاب اللّه او فهم اعطيه رجل مسلم ، او ما فى هذه الصحيفة » . « 1 » آيا پيش شما كتابى هست ؟ حضرت فرمود خير ، مگر كتاب خدا و فهمى كه به هر فرد مسلمان داده شده يا آنچه در اين صحيفه « 2 » وجود دارد . البته در اين روايت مىگويد اين صحيفه كدام صحيفه است ، شايد منظور همان كتاب على باشد ، و روايت مشكلى نداشته باشد ، اما مىدانيم كه درباره مصحف امام على ، صحيفه و كتاب على بارها آمده است : كان باملاء رسول اللّه و خط على « 3 » ، در آن صورت ناقض اين كلام مىشود كه پيامبر علمى را به من اختصاص نداد . لذا ذكر جايگاه تفسيرى امام على را در راستاى موقعيت فرهنگى و ابتكار تدوين كتاب حضرت بايد تلقى كرد كه در زبان قرآن پژوهان مسلمان با عنوان صدر المفسرين آمده است . 2 / 12 - ذكر ناسخ و منسوخ يكى ديگر از ويژگيهاى مصحف امام على كه در گزارشات فراوان
--> ( 1 ) - زركشى ، البرهان ، ج 2 / 303 . نوع 41 . ( 2 ) - درباره معناى صحيفه و مسائلى كه مطرح است ، در آينده در بحث كتاب على و مصحف على سخن خواهيم گفت . ( 3 ) - اين روايت با تعبيرهاى مختلف در منابع آمده كه تفصيل بحث و منابع آن در ويژگيهاى مصحف امام خواهد آمد .