مصحف امام به ترتيب نزول بوده و اين خطا از سوى برخى از محدثين و يا قرآن پژوهان دوره‌هاى متأخر بوده است و گرنه امام در اين باره چيزى نفرموده و از نظر تاريخى مبناى استوارى هم ندارد . از آنجا كه اين بحث ذهن بسيارى از پژوهشگران را به خود مشغول داشته و شبهاتى را بوجود آورده به همين جهت با تفصيل بيشترى مورد بحث واقع شده است ، در ساير بندهاى اين سرفصل نيز توضيحاتى در مختصات مصحف امام بيان شده است . در فصل ديگرى از بحث ، به مقايسه كتاب على و مصحف على پرداخته‌ايم . از آنجا كه روايات فراوانى در مورد كتاب على در منابع شيعه و سنى رسيده ، ويژگيهاى اين كتاب و مشخصات كلى آن شمارش شده و اين سؤال مطرح شده كه آيا مىتوان گفت مصحف على همان كتاب على بوده است چندين فرضيه داده شده و در نهايت با حدس و گمان و ارائه شواهد گفته‌ايم اين دو هويت مستقلى دارند . يكى ديگر از بحثهاى اين نوشته ، مصحف‌هاى منسوب به امام در كتابخانه‌ها و موزه‌هاست ، كه در اين زمينه گفته‌ايم اگر اين قرآنها به خط يا فرمان حضرت هم نوشته شده باشد ، اما قطعا داراى مشخصات مصحف معهود را ندارد . گر چه به اشكالات برخى نسبت بر عدم صحت انتساب به امام پاسخ داده‌ايم . پايان بخش اين تحقيق به پاسخ شبهات و اشكالات اختصاص دارد . اميد است اين نوشته توانسته باشد گوشه‌اى از حقيقت مصحف امام را كشف و شرح داده باشد . سيد محمد على ايازى زمستان 1379